Paznokcie to część ciała, która także może być podatna na choroby. Jedną z nich jest właśnie onycholiza, która pojawia się zarówno na paznokciach dłoni, jak i stóp. Powoduje, że paznokcie nie wyglądają estetycznie, a leczenie tego schorzenia jest wymagające. Warto więc wiedzieć, czym dokładnie jest onycholiza i jak ją rozpoznać?

Czym jest onycholiza?

Onycholiza to choroba związana z płytką paznokcia i jej wzrostem. Jako onycholizę określa się odklejanie płytki paznokcia od łożyska, przy czym warto podkreślić, że jest to odklejanie bezbolesne. Mimo, że onycholiza nie sprawia bólu, jest niebezpiecznym stanem dla zdrowia. Na oddzielającym się paznokciu można zauważyć jasne przebarwienia. Na skutek oddzielenia się paznokcia od łożyska powstają pęcherzyki powietrza oraz wolne przestrzenie, które nie zabezpieczają przed wnikaniem do organizmu szkodliwych drobnoustrojów oraz wirusów. Ich przedostanie się do organizmu może skutkować stanami zapalnymi, grzybicą lub zakażeniem chorobami. W przypadku braku leczenia i postępującej infekcji pojawiają się dolegliwości bólowe, a na skutek gromadzonych zanieczyszczeń może pojawić się nieprzyjemny zapach.

Podstawowe objawy

Pierwszym objawem, który powinien nas zaniepokoić jest pojawienie się jaśniejszego od barwy paznokcia przebarwienia. Zazwyczaj występuje ono na górnej lub bocznej krawędzi paznokcia, a następnie postępuje w głąb. Jest to oznaka oderwania łożyska od paznokcia. W przypadku nieodpowiedniego postępowania oraz braku leczenia, gromadzące się pod paznokciem zanieczyszczenia i bakterie prowadzą do zakażeń, które objawiają się zmianą koloru paznokcia na żółty, szary lub brązowy. Często przebarwienia na paznokciach są bagatelizowane lub niezauważane – szczególnie w przypadku osób regularnie wykonujących manicure.

Przyczyny onycholizy

Pojawienie się onycholizy może mieć różne podłoże. Najczęściej oderwanie się łożyska od paznokcia spowodowane jest urazem mechanicznym. Nawet jednorazowe, ale mocne uderzenie może spowodować oderwanie się łożyska od paznokcia. Ponadto w przypadku paznokci u stóp, za częstą przyczynę onycholizy uważa się noszenie zbyt ciasnego obuwia, które powoduje stały ucisk na paznokieć lub naruszanie paznokcia podczas chodzenia.

Jednak jak pokazują badania za pojawienie się onycholizy odpowiedzialne mogą być również inne choroby. Przede wszystkim większe prawdopodobieństwo tego schorzenia występuje u osób, które cierpią na choroby skóry, takie jak łuszczyca, atopowe zapalenie skóry lub łysienie plackowate. Ponadto przyczyną onycholizy mogą być choroby takie jak cukrzyca, nadczynność tarczycy lub choroby związane z układem krążenia. Warto mieć na uwadze, że nieodpowiednia dieta i niedobór ważnych witamin i minerałów, jak chociażby żelaza, może sprzyjać rozwojowi onycholizy.

Oderwanie łożyska od płytki paznokcia może być spowodowane nieprzemyślanymi i zbyt intensywnymi zabiegami kosmetycznymi na paznokcie oraz przez alergie wywołane kosmetykami do stylizacji paznokci. Również aktywny styl życia i częste urazy mogą zwiększać prawdopodobieństwo pojawienia się onycholizy.

Leczenie onycholizy

Bardzo ważne w rozpoczęciu skutecznego leczenia jest postawienie prawidłowej diagnozy. Niestety onycholiza często mylnie diagnozowana jest jako grzybica paznokci lub infekcja bakteryjna. Jest to błąd, ponieważ onycholiza nie jest infekcją samą w sobie, a dopiero na skutek braku leczenia może prowadzić do poważnych infekcji oraz zakażeń.

Pierwszy krok, jaki wykonywany jest podczas leczenia, to oczyszczenie fragmentu nieprzylegającej płytki paznokcia. Po oczyszczeniu następuje odżywienie oraz nawilżenie łożyska przy pomocy odpowiednich środków. Jest to zabieg bezbolesny, który pozwala na skuteczne usunięcie zanieczyszczeń oraz mas rogowych. Na koniec aplikowany jest preparat, który wspomaga leczenie.

Jednak, aby opisany wyżej zabieg przyniósł skuteczne efekty i zapobiegał dalszemu rozwojowi onycholizy i wszelkich skutków z nią związanych, ważne jest prawidłowe określenie przyczyny powstania oderwania się paznokcia od łożyska. Dopiero wtedy dobiera się odpowiednio dostosowane preparaty lecznicze.

Aby pozbyć się problemu i nawrotów schorzenia należy również wyeliminować przyczynę odpowiedzialną za jej powstanie. Dlatego ważny jest obszerny wywiad oraz obserwacja swojego ciała.

Jak zapobiegać onycholizie?

Jeśli poprzez współistniejące choroby lub dużą aktywność fizyczną jesteśmy bardziej narażeni na pojawienie się onycholizy, warto zachować odpowiednią profilaktykę. Przede wszystkim osoby uprawiające sport oraz o dużej aktywności w ciągu dnia powinny zadbać o odpowiednie buty. Muszą być dopasowane do stopy pod względem długości oraz szerokości. Nie mogą być ani za małe, ani za duże. Dobrze, jeśli będą wyprodukowane z naturalnych materiałów, które zapewniają wentylację. Ponadto buty należy wybierać w zależności od rodzaju uprawianej aktywności, nieco inne będą buty do biegania, a inne do wędrówek górskich.

Ważna jest również odpowiednia pielęgnacja paznokci u rąk oraz stóp, która przede wszystkim polega na regularnym skracaniu długości płytki paznokcia. Szczególnie paznokcie u stóp wymagają skracania, najlepiej do długości nie dłuższej od opuszka palca. W ten sposób podczas chodzenia na paznokieć nie będzie wywierany zbyt duży nacisk.

Warto również zrezygnować z częstego pedicure przy pomocy lakierów hybrydowych, żelowych oraz akrylowych. W przypadku nacisku na płytkę paznokcia podczas chodzenia lub urazu mechanicznego nie jest ona tak elastyczna, przez co nie ma możliwości naturalnego wyginania się w celu redukcji mikrourazów.

Dodatkowo stopy można wspomóc wybierając specjalistyczne ortezy lub wkładki. Jednak ich wybór powinien być oparty o konsultację z podologiem, który wybierze odpowiedni rodzaj oraz materiał ortezy lub wkładki. Dzięki temu zbyt mocny nacisk na konkretne partie stopy zostanie zniwelowany, a miejsca narażone na urazy zostaną odciążone.

Dr n. med. Katarzyna Osipowicz

Lekarz dermatolog Dr n. med. Katarzyna Osipowicz

Absolwentka Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, dodatkowo ukończyła studia na kierunku Medycyna Estetyczna dla lekarzy oraz studia z zarządzania podmiotem medycznym na SGH.

Zostaw komentarz