← Podręcznik „Przeszczepy włosów”


Egzosomy, komórki macierzyste i peptydy – co naprawdę wiadomo?
Egzosomy, komórki macierzyste, peptydy biomimetyczne i ksantohumol pojawiają się dziś w ofertach gabinetów częściej niż w publikacjach naukowych. W podręczniku opisujemy, co o nich faktycznie wiadomo: jak działają na mieszek włosowy, w którym momencie terapii mają zastosowanie i gdzie kończą się dowody.
Komórki macierzyste – co robią w skórze głowy?
W terapii włosów znaczenie mają mezenchymalne komórki macierzyste. W zależności od pochodzenia dzieli się je na pozyskiwane z tkanki tłuszczowej, z tkanki pępowinowej oraz z brodawki włosowej.
Ich działanie jest wielokierunkowe. Wydzielają czynniki wzrostu i cytokiny, które pobudzają tworzenie nowych naczyń i odnowę tkanek, przez co poprawiają ukrwienie i odżywienie mieszków. Modulują też odpowiedź zapalną skóry, ograniczając uszkodzenia mieszków w przebiegu stanów zapalnych. Trzecim mechanizmem jest reaktywacja mieszków uśpionych, co przekłada się na gęstość włosów.
Badania kliniczne z użyciem komórek pozyskiwanych z tkanki tłuszczowej u Pacjentów z łysieniem androgenowym wykazały zwiększenie gęstości włosów, poprawę jakości przeszczepów i skrócenie rekonwalescencji.
Egzosomy – nośniki sygnału, nie komórki
Egzosomy to nanopęcherzyki uwalniane głównie z ludzkich komórek macierzystych. Zawierają białka, lipidy i kwasy nukleinowe, które oddziałują na komórki skóry głowy: pobudzają komórki brodawki włosa i komórki macierzyste mieszka, uruchamiając szlaki sygnałowe odpowiedzialne za wzrost włosa.
Dodatkowo egzosomy pobudzają tworzenie naczyń, co poprawia mikrokrążenie w skórze głowy i odżywienie mieszków. To ważne rozróżnienie: egzosom nie jest komórką, tylko przekaźnikiem informacji między komórkami – i na tym opiera się cały mechanizm.
Ksantohumol – substancja z chmielu
Ksantohumol to flawonoid występujący naturalnie w szyszkach chmielu. Wykazuje silne działanie przeciwutleniające, chroniąc komórki mieszków przed stresem oksydacyjnym, który spowalnia regenerację po zabiegach. Ma także właściwości przeciwbakteryjne wobec części bakterii Gram-dodatnich, co może ograniczać ryzyko zakażenia w okresie pozabiegowym.
Trzeci mechanizm to hamowanie reakcji zapalnej przez ograniczenie wydzielania cytokin prozapalnych. W praktyce stosuje się go miejscowo, w postaci żeli, kremów i serum, a także w zabiegach z infuzją tlenową. Badania przedkliniczne potwierdzają jego potencjał, natomiast obserwacje kliniczne są jeszcze ograniczone – i tak też traktujemy tę substancję: jako wsparcie, nie terapię samodzielną.
Gdzie te substancje mają sens w terapii?
Wspólny mianownik jest taki, że wszystkie działają na mikrośrodowisko mieszka: ukrwienie, stan zapalny i sygnały pobudzające wzrost. Dlatego ich naturalne miejsce to przygotowanie skóry głowy przed zabiegiem oraz wspieranie regeneracji po nim, a w leczeniu zachowawczym – uzupełnienie postępowania prowadzonego przez lekarza.
Żadna z nich nie zastępuje diagnostyki. Jeśli przyczyną wypadania włosów jest niedobór żelaza, choroba tarczycy albo czynny stan zapalny skóry głowy, najdroższy nawet preparat nie rozwiąże problemu. Zacznij od diagnostyki łysienia.
Jak czytać oferty gabinetów?
Nazwa substancji nie mówi nic o stężeniu, pochodzeniu preparatu ani o tym, czy zastosowano go we właściwym wskazaniu. Warto pytać, na jakiej podstawie dobrano terapię, ile zabiegów obejmuje seria i jakiego efektu można się spodziewać przy konkretnym rozpoznaniu.
W OK CLINIC Klinika Osipowicz zabiegi wykonują wyłącznie lekarze, a dobór terapii poprzedza badanie trichoskopowe. Efekt zależy od wskazania i indywidualnej reakcji skóry.
„Zabiegi z użyciem komórek macierzystych stanowią innowacyjną strategię w przygotowaniu do transplantacji włosów oraz w leczeniu łysienia, łącząc właściwości regeneracyjne, przeciwzapalne i stymulujące wzrost włosów.”
Podstawa tego opracowania: Rozdział 11 podręcznika książki „Przeszczepy włosów w ujęciu interdyscyplinarnym. Kwalifikacja, standardy i techniki” (PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2026, 382 strony, ISBN 978-83-01-24808-6). Autorzy tej części: mgr Martyna Pajek, dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyna Osipowicz.
Podręcznik powstał we współpracy 19 specjalistów z ośrodków akademickich i klinicznych. Tekst na tej stronie napisaliśmy własnymi słowami dla Pacjentów – po pełną wersję merytoryczną, przeznaczoną dla lekarzy, odsyłamy do wydawcy.


Materiały w dziale Wiedza przygotowuje zespół OK CLINIC Klinika Osipowicz. Zabiegi w klinice wykonują wyłącznie lekarze. Poznaj Panią Doktor