Ryfampicyna jako przyczyna opornej pęcherzycy zwykłej - opis przypadku
Publikacja z 2018 roku w Postępach Dermatologii i Alergologii opisuje Pacjenta, u którego ciężka pęcherzyca zwykła nie reagowała na prawidłowo prowadzone leczenie przez dwanaście miesięcy, a ustąpiła dopiero po odstawieniu leku przeciwgruźliczego. To obserwacja istotna wszędzie tam, gdzie choroba pęcherzowa nie odpowiada na standardową terapię.
Co zbadano
Opis przypadku 48-letniego mężczyzny leczonego od dwóch lat z powodu gruźlicy płuc izoniazydem i ryfampicyną. Od roku chorował na pęcherzycę zwykłą, którą leczono prednizonem w dawce 80 mg na dobę (1 mg na kilogram masy ciała) i azatiopryną w dawce 100 mg. Mimo tego leczenia utrzymywały się nadżerki na błonie śluzowej jamy ustnej oraz na tułowiu i kończynach. Aktywność choroby potwierdzono badaniem immunofluorescencyjnym bezpośrednim i pośrednim: wykazano przeciwciała IgG w przestrzeniach międzykomórkowych naskórka, w mianie 1280.
Wyniki
Zwiększenie dawki azatiopryny do 150 mg na dobę nie przyniosło poprawy. Po konsultacji pulmonologicznej odstawiono leki przeciwgruźlicze. Miesiąc później lekarze zaobserwowali znaczną poprawę stanu Pacjenta i spadek poziomu przeciwciał pęcherzycowych. Pacjent pozostaje w remisji klinicznej, przyjmując 30 mg prednizonu i 100 mg azatiopryny na dobę. Remisję gruźlicy potwierdzono badaniem radiologicznym klatki piersiowej.
Co to oznacza dla Pacjentów
Wniosek autorów: długotrwały i ciężki przebieg pęcherzycy był najprawdopodobniej wywołany ryfampicyną. Lek ten należy do grupy substancji opisywanych jako wyzwalacze tej choroby, a dodatkowo zaburza pracę wątroby i może osłabiać działanie glikokortykosteroidów podawanych ogólnie - co tłumaczy, dlaczego prawidłowo prowadzone leczenie przez rok nie przynosiło efektu.
Praca przypomina szerszą zasadę: u osób z predyspozycją genetyczną do pęcherzycy chorobę uruchamia zwykle czynnik zewnętrzny. Autorzy wymieniają leki zawierające grupy tiolowe, ostre przyprawy bogate w tiole i izotiocyjaniany, promieniowanie UV i jonizujące, oparzenia termiczne i elektryczne, alergeny kontaktowe, a także zabiegi kosmetyczne. Wyzwalaczem bywają również infekcje wirusowe i bakteryjne.
To opis jednego przypadku, nie badanie na grupie Pacjentów - nie pozwala przewidzieć, u kogo taka reakcja wystąpi. Pokazuje natomiast, że przy pęcherzycy nieodpowiadającej na prawidłowe leczenie warto przejrzeć pełną listę przyjmowanych leków, zanim zwiększy się dawki leczenia immunosupresyjnego.
Pełny tekst publikacji (w języku angielskim, otwarty dostęp): Postępy Dermatologii i Alergologii, 2018;35(5):532-534 →
Materiały w dziale Wiedza przygotowuje zespół OK CLINIC Klinika Osipowicz. Zabiegi w klinice wykonują wyłącznie lekarze. Poznaj Panią Doktor
