Poradnik/Filmy i webinary/Badanie znamion - przygotowanie i zasada ABCDE

Badanie znamion - przygotowanie i zasada ABCDE

Prowadzi lekarka w trakcie specjalizacji z dermatologii i wenerologii  ·  czas nagrania 3 min

Badanie znamion - przygotowanie i zasada ABCDE

W skrócie - najważniejsze z nagrania

  • Nowotwory skóry są najczęstszymi nowotworami, a wykryte odpowiednio wcześnie są w praktyce wyleczalne.
  • Bez wcześniej wykrytych nowotworów skóry w wywiadzie badanie raz w roku wystarcza.
  • Na badanie nie przychodzimy opaleni - pod wpływem słońca znamiona potrafią się zmienić, więc ocena nie byłaby obiektywna.
  • Lekarz ogląda całą skórę, łącznie z okolicą anogenitalną - warto przygotować się na to przed wizytą.
  • Przed wizytą zapytaj rodzinę, czy ktoś chorował na nowotwory skóry; Pacjenci często nie pamiętają tego w gabinecie.
  • Zmyj lakier i zdejmij paznokcie hybrydowe - ocena obejmuje także paznokcie, ręce i stopy.
  • Zdejmij biżuterię i zegarek, bo zmiana może być pod nimi ukryta, i zmyj makijaż.
  • Czerniak jest stosunkowo rzadki; najczęstszy nowotwór skóry to rak podstawnokomórkowy, występują też raki kolczystokomórkowe.
  • Poza badaniem u lekarza warto oglądać własną skórę raz w miesiącu, w stałym dniu, z pomocą bliskiej osoby przy plecach.
  • Zasada ABCDE: asymetria, nierówne brzegi, więcej niż trzy kolory, rozmiar powyżej pół centymetra, a najbardziej niepokojąca jest ewolucja zmiany.

Najczęstsze pytania

Jak często badać znamiona?+
Jeżeli nie mamy wcześniej wykrytych nowotworów skóry w wywiadzie - czerniaka czy zespołu znamion atypowych - badanie raz w roku wystarcza.
Czy można przyjść opaloną na badanie?+
Nie. Pod wpływem słońca znamiona potrafią się zmienić, więc ocena nie będzie obiektywna. Na badanie dermoskopowe przychodzimy bez opalenizny.
Jak przygotować się do wizyty?+
Przygotuj się na to, że lekarz obejrzy całą skórę, łącznie z okolicą anogenitalną. Zapytaj wcześniej rodzinę o nowotwory skóry, zmyj lakier lub zdejmij paznokcie hybrydowe, zdejmij biżuterię i zegarek oraz zmyj makijaż.
Dlaczego trzeba zdjąć paznokcie hybrydowe i zegarek?+
Bo ocena dermoskopowa obejmuje także paznokcie, ręce i stopy, a niepokojąca zmiana może być ukryta pod zegarkiem albo lakierem.
Na co zwracać uwagę przy samobadaniu?+
Na zasadę ABCDE: asymetrię, nierówne brzegi, więcej niż trzy kolory, rozmiar powyżej pół centymetra. Najbardziej niepokojąca jest ewolucja - jeśli zmiana szybko rośnie, zmienia kolor albo kształt, zgłoś się szybko do dermatologa.
Jak często oglądać własną skórę?+
Raz w miesiącu, najlepiej w stały dzień - na przykład pierwszy poniedziałek miesiąca - oglądając skórę od góry do dołu. Przy plecach warto poprosić o pomoc bliską osobę.

Zapis rozmowy

Zapis z nagrania. Poprawiono błędy automatycznego rozpoznawania mowy, pominięto powitanie i końcowe zaproszenie - treść merytoryczna pozostaje bez zmian.

Dziś porozmawiamy, dlaczego warto badać swoje znamiona. Nowotwory skóry są najczęstszymi nowotworami i nie wiem, czy wiecie, ale jeżeli są wykryte odpowiednio wcześnie, są praktycznie w zupełności wyleczalne.

Jak często badać swoje znamiona? Populacyjnie, jeżeli nie mamy wykrytych wcześniej nowotworów skóry w wywiadzie - czerniaka czy zespołu znamion atypowych - takie badanie wystarczy raz w roku.

Jak się przygotować do takiego badania? Punkt pierwszy: bardzo was proszę, nie bądźcie opaleni na badanie dermoskopowe, ponieważ wtedy pod wpływem słońca znamiona potrafią się czasem troszkę zmienić, więc taka ocena nie będzie obiektywna.

Punkt drugi: bądźcie przygotowani na to, że lekarz obejrzy was całych. Przygotujcie się na to, że trzeba będzie zdjąć bieliznę i lekarz będzie oglądał wszystkie okolice waszego ciała, łącznie z okolicą anogenitalną.

Punkt trzeci: zapytajcie odpowiednio wcześniej swojej mamy, babci, czy ktoś w rodzinie chorował na nowotwory skóry. To bardzo ważne pytanie, a Pacjenci często długo się zastanawiają albo negują występowanie nowotworów, a później okazuje się, że takie w rodzinie były.

Zmyjcie lakier lub zdejmijcie paznokcie hybrydowe, ponieważ ważnym punktem oceny dermoskopowej jest również badanie paznokci, rąk i stóp. Kolejna rzecz: pamiętajcie, żeby zdjąć biżuterię, w tym zegarek - czasem coś niepokojącego może się pod nim znaleźć i być przez niego przykryte. I bardzo proszę, zmyjcie makijaż odpowiednio wcześniej; jeżeli zapomnicie, zmyjemy go tutaj w klinice.

Pamiętajcie, że czerniak jest stosunkowo rzadkim nowotworem skóry. Występują też raki podstawnokomórkowe, czyli najczęstszy nowotwór skóry, albo raki kolczystokomórkowe. Wszystkie te zmiany, tak samo jak stany przednowotworowe, możemy wykryć w badaniu dermoskopowym i jeżeli będą wykryte odpowiednio wcześnie, możemy je leczyć.

Zawsze powtarzam moim Pacjentom, że oprócz regularnych badań dermoskopowych to, co mogą robić, to badać swoją skórę raz w miesiącu. Mówię im, żeby wybrali jeden dzień, na przykład pierwszy poniedziałek miesiąca, kiedy pod prysznicem oglądają swoją skórę od góry do dołu - czasem z pomocą męża, partnera, żony czy mamy, żeby obejrzeć również skórę pleców.

To, na co warto zwrócić uwagę, to tak zwane ABCDE czerniaka: czy w znamieniu pojawia się jakaś asymetria, nierówne brzegi, więcej niż trzy kolory, rozmiar powyżej pół centymetra. Ale zawsze najbardziej niepokojąca jest ewolucja zmiany. Jeżeli zauważycie, że któraś zmiana szybko się powiększa, rośnie, zmienia swój kolor czy kształt - bardzo was proszę, zgłoście się szybko do dermatologa, żeby ją zweryfikować.

Pamiętajcie, że badanie dermoskopowe pozwala na wczesne wykrycie nowotworów skóry, przez co może uratować wasze zdrowie lub życie.

Chcesz omówić swój przypadek z lekarzem?

Umów konsultację Zobacz pozostałe nagrania
← Wróć do wszystkich nagrań

Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Dobór postępowania zawsze wymaga indywidualnej oceny.