Jak wygląda szyja przy chorej tarczycy?

Choroby tarczycy nie zawsze zmieniają wygląd szyi. U wielu Pacjentów nawet przy nieprawidłowych stężeniach hormonów gruczoł ma prawidłową wielkość i nie powoduje widocznego zgrubienia. Czasem jednak w dolnej, przedniej części szyi pojawia się poszerzenie jej obrysu, uwypuklenie lub pojedynczy guzek. Jak może wyglądać szyja przy chorej tarczycy i które zmiany powinny skłonić do konsultacji z lekarzem?

Jak wygląda szyja przy chorej tarczycy?

Tarczyca znajduje się w przedniej, dolnej części szyi, poniżej krtani i przed tchawicą. Prawidłowo zazwyczaj nie jest widoczna. Gdy jednak dochodzi do jej powiększenia, może pojawić się uwypuklenie u podstawy szyi, określane jako wole. Przy większym powiększeniu gruczołu zmiana jest widoczna również przy swobodnym ustawieniu głowy.

Wole może mieć postać gładkich, dość symetrycznych poszerzeń przedniej części szyi albo mieć nierówny, guzkowaty zarys. Jeśli powiększony jest przede wszystkim jeden płat tarczycy lub znajduje się w nim większy guzek, asymetria może być widoczna tylko po jednej stronie. Zmiana związana z tarczycą często przemieszcza się ku górze podczas połykania. Nie jest to jednak cecha, na podstawie której Pacjent powinien samodzielnie rozpoznawać pochodzenie guzka. Co ważne, wygląd szyi nie mówi, czy tarczyca produkuje prawidłową ilość hormonów. Wole może występować zarówno przy nadczynności, niedoczynności, jak i prawidłowej czynności hormonalnej gruczołu. Z kolei Pacjent z zaburzeniami funkcji tarczycy może nie mieć żadnego widocznego powiększenia szyi. Nie każdy guzek w tej okolicy jest także powiązany z zaburzeniami tarczycy. Powiększone węzły chłonne, torbiele i inne zmiany tkanek szyi mogą dawać podobny obraz. Dlatego nowego zgrubienia nie należy rozpoznawać wyłącznie na podstawie wyglądu.

Jak szyja może wyglądać przy Hashimoto, chorobie Gravesa-Basedowa i guzkach tarczycy?

W chorobie Hashimoto tarczyca może być powiększona, zwłaszcza na wcześniejszych etapach choroby. Szyja może wówczas wydawać się szersza u podstawy, a gruczoł bywa powiększony dość równomiernie. Z czasem u części osób dochodzi jednak do zaniku tkanki tarczycowej i zmniejszenia objętości gruczołu. Sam wygląd szyi nie pozwala więc potwierdzić ani wykluczyć Hashimoto.

W przypadku choroby Gravesa-Basedowa częstym objawem jest rozlane powiększenie tarczycy. Chorobie mogą towarzyszyć objawy nadczynności, takie jak kołatanie serca, drżenie rąk, nadmierna potliwość, nietolerancja ciepła czy spadek masy ciała. U części Pacjentów występuje też orbitopatia tarczycowa, która dotyczy oczu, a nie samej szyi.

Inaczej może wyglądać wole guzkowe. Obecność wielu guzków może powodować nierówny, niesymetryczny zarys tarczycy, natomiast pojedynczy większy guzek może być wyczuwalny lub widoczny jako miejscowe uwypuklenie. Większość guzków tarczycy jest łagodna, a wiele z nich nie daje żadnych objawów i zostaje wykrytych przypadkowo w USG. Wielkość zmiany nie przesądza o jej charakterze. Mały guzek może wymagać dalszej oceny ze względu na cechy widoczne w USG, natomiast duży może być zmianą łagodną. Dlatego podstawą diagnostyki jest badanie lekarskie, oznaczenie hormonów oraz – gdy istnieją wskazania – USG tarczycy i biopsja aspiracyjna cienkoigłowa.

Kiedy wygląd szyi powinien skłonić do diagnostyki tarczycy?

Do lekarza należy zgłosić się, jeśli pojawi się nowe zgrubienie w przedniej części szyi, guzek albo zauważalne powiększenie okolicy tarczycy. Kontroli wymaga również zmiana, która stopniowo się powiększa lub wyraźnie różni się od drugiej strony szyi. Większe wole albo duży guzek mogą uciskać sąsiednie struktury.

Pacjent może wówczas odczuwać ucisk lub „pełność” w szyi, trudności w przełykaniu, potrzebę odchrząkiwania albo dyskomfort przy zapinaniu kołnierzyka. Przy znacznym ucisku na tchawicę mogą pojawić się problemy z oddychaniem.

Szczególnej oceny wymagają:

• szybko rosnący lub twardy guzek
• utrzymująca się chrypka
• powiększone węzły chłonne szyi
• trudności w połykaniu

Powyższe objawy nie oznaczają automatycznie choroby nowotworowej, ale powinny zostać skonsultowane z lekarzem. Nasilone problemy z oddychaniem wymagają pilnej pomocy medycznej. Diagnostyka zwykle obejmuje badanie szyi oraz badania krwi, przede wszystkim TSH, a zależnie od sytuacji również hormonów tarczycy i przeciwciał. USG pozwala ocenić wielkość gruczołu, jego strukturę i obecność guzków. Jeżeli zmiana spełnia określone kryteria, lekarz może zalecić biopsję. Należy pamiętać, że brak widocznych zmian na szyi nie oznacza zdrowej tarczycy. Niedoczynność i nadczynność często rozpoznaje się na podstawie objawów oraz wyników badań laboratoryjnych, mimo prawidłowego wyglądu szyi. Diagnostykę tarczycy prowadzi lekarz rodzinny lub endokrynolog.

Słowniczek pojęć z tej strony

Zobacz wszystkie 198 pojęć w słowniku ↗