Łysienie telogenowe – dlaczego włosy wypadają po chorobie, porodzie albo stresie

Łysienie telogenowe jest jedną z najczęstszych przyczyn nagłego, nadmiernego wypadania włosów. Zwykle pojawia się kilka miesięcy po działaniu czynnika obciążającego organizm – może nim być choroba, silny stres, niedobór składników odżywczych, poród czy gwałtowna utrata masy ciała. Choć widok dużej ilości włosów na szczotce lub podczas mycia może budzić niepokój, w wielu przypadkach problem jest przejściowy i po usunięciu przyczyny włosy stopniowo odrastają.

Czym jest łysienie telogenowe?

Łysienie telogenowe (telogen effluvium) to postać niebliznowaciejącego, rozlanego wypadania włosów związana z zaburzeniem naturalnego cyklu wzrostu. Aby zrozumieć ten mechanizm, należy mieć na uwadze, że włosy nie rosną bez przerwy. Każdy mieszek włosowy przechodzi kolejno przez fazę aktywnego wzrostu – anagenu, fazę przejściową oraz fazę spoczynku, czyli telogenu. W prawidłowych warunkach zdecydowana większość mieszków znajduje się w anagenie, a tylko część przygotowuje się do uwolnienia włosa.

W łysieniu telogenowym większa niż zwykle liczba włosów przedwcześnie przechodzi z fazy wzrostu do fazy spoczynku. Włosy nie wypadają jednak natychmiast. Włos telogenowy pozostaje jeszcze przez pewien czas w mieszku, dlatego pomiędzy działaniem czynnika wyzwalającego a zauważalnym nasileniem wypadania włosów zazwyczaj mija kilka miesięcy. To właśnie dlatego Pacjent często nie łączy pojawiającego się obecnie problemu np. z infekcją, wysoką gorączką czy operacją, które miały miejsce 2-4 miesiące wcześniej.

Łysienie telogenowe może mieć postać ostrą lub przewlekłą. W pierwszym przypadku nadmierne wypadanie trwa zwykle krócej niż 6 miesięcy i często samo stopniowo ustępuje po wyeliminowaniu czynnika wyzwalającego. Jeśli problem utrzymuje się dłużej, mówi się o przewlekłym łysieniu telogenowym. W takiej sytuacji szczególnie ważna jest pogłębiona diagnostyka, ponieważ długotrwałe, rozlane wypadanie włosów może mieć kilka współistniejących przyczyn albo nakładać się na łysienie androgenowe. W łysieniu telogenowym mieszki włosowe nie ulegają zniszczeniu i bliznowaceniu. Oznacza to, że po ustabilizowaniu cyklu włosowego możliwy jest ponowny wzrost włosów, choć odzyskanie wcześniejszej gęstości fryzury wymaga czasu.

Łysienie telogenowe – objawy

Najbardziej charakterystycznym objawem jest nagłe zwiększenie liczby wypadających włosów. Pacjent może zauważyć ich znacznie więcej podczas mycia głowy, czesania, na poduszce czy ubraniu. Z czasem fryzura traci objętość, kucyk staje się cieńszy, a skóra głowy może być bardziej widoczna. Przerzedzenie ma jednak charakter rozlany – zwykle nie powstają wyraźnie odgraniczone, całkowicie pozbawione włosów obszary. U niektórych osób pojawia się również trichodynia, czyli zwiększona wrażliwość, pieczenie, kłucie lub bolesność skóry głowy. Sam wygląd skóry może pozostawać prawidłowy.

Co powoduje łysienie telogenowe? Potencjalnych czynników jest wiele. Wypadanie włosów może pojawić się m.in. po ciężkiej infekcji i wysokiej gorączce, zabiegu operacyjnym, porodzie, znacznym krwawieniu czy dużym obciążeniu organizmu. Częstymi czynnikami są również silny lub przewlekły stres, gwałtowna utrata masy ciała czy restrykcyjne diety. Znaczenie mają również: niedobór żelaza, zaburzenia funkcji tarczycy oraz niektóre przyjmowane leki.

Właśnie dlatego samo stwierdzenie, że włosy wypadają, nie wystarcza do rozpoczęcia odpowiedniego postępowania. Ważny jest dokładny wywiad obejmujący wydarzenia z ostatnich kilku miesięcy, stan zdrowia, dietę i przyjmowane leki. W zależności od obrazu klinicznego specjalista może również zlecić badania laboratoryjne, np. morfologię krwi, ferrytynę czy ocenę funkcji tarczycy. Pomocna może być również trichoskopia, czyli nieinwazyjne badanie skóry głowy i włosów w powiększeniu.

Jak zahamować łysienie telogenowe i wspierać odrost włosów?

Najważniejszym elementem terapii łysienia telogenowego jest znalezienie czynnika odpowiedzialnego za zaburzenie cyklu włosa. Jeśli przyczyną jest niedobór żelaza, choroba tarczycy, niedostateczna podaż składników odżywczych czy inne zaburzenie ogólnoustrojowe, podstawą jest odpowiednie leczenie właśnie tego problemu. Nie należy natomiast przyjmować suplementów „na włosy” bez wcześniejszego rozpoznania niedoboru – ich dobór powinien wynikać z rzeczywistych potrzeb organizmu.

Duże znaczenie ma również codzienna pielęgnacja. Włosy należy traktować delikatnie, trzeba ograniczyć mocne szarpanie podczas rozczesywania, bardzo ciasne upięcia oraz intensywne zabiegi chemiczne. Dieta powinna zapewniać odpowiednią ilość białka, energii, witamin i składników mineralnych. W zależności od rodzaju łysienia i czasu trwania lekarz może też rozważyć leczenie farmakologiczne, np. minoksydylem.

W gabinetach medycyny estetycznej i trychologicznej stosowane są również zabiegi mające wspierać kondycję skóry głowy i mieszków włosowych. Jedną z rozważanych metod jest terapia osoczem bogatopłytkowym (PRP). Preparat pozyskuje się z krwi Pacjenta, a następnie podaje śródskórnie w wybrane obszary skóry głowy. Zawarte w płytkach krwi czynniki wzrostu są wykorzystywane w celu pobudzania procesów regeneracyjnych w obrębie mieszków włosowych.

Słowniczek pojęć z tej strony

Zobacz wszystkie 211 pojęć w słowniku ↗