Bostonka (choroba bostońska) – objawy, leczenie

Bostonka to zakaźna choroba wirusowa, która najczęściej dotyka dzieci, ale może wystąpić również u dorosłych. Zakażenie przenosi się głównie drogą fekalno-oralną oraz przez kontakt z wydzielinami osoby chorej. Największa zakaźność występuje w pierwszych dniach choroby, jednak wirus może być obecny w organizmie jeszcze przez pewien czas po ustąpieniu objawów. Zobacz poniżej, czym objawia się bostonka i jak ją leczyć.

Bostonka – pierwsze objawy i droga zarażenia

Bostonka wywoływana jest przez enterowirusy, najczęściej wirusy Coxsackie i przenosi się głównie przez kontakt z wydzielinami osoby chorej oraz drogą fekalno-oralną. Możliwe jest również zakażenie drogą kropelkową. Możesz także zarazić się nią poprzez korzystanie ze wspólnych ręczników. Z tego powodu bardzo łatwo o zarażenie się – szczególnie wśród dzieci, zwłaszcza poniżej 10. roku życia. Szczyt zachorowań przypada na jesień i zimę, kiedy odporność jest zwykle obniżona. Choroba bostońska bywa zwana także „chorobą dłoni, stóp i ust”. To właśnie na tych obszarach ciała występuje dość charakterystyczna wysypka. Krostki pojawiają się nawet po kilku dniach od zarażenia, a ich wystąpienie poprzedzone jest zazwyczaj złym samopoczuciem i brakiem apetytu. Zdarza się także, że owrzodzenie pojawia się na błonach śluzowych jamy ustnej. Objawom czasem towarzyszą także dolegliwości ze strony układu trawiennego. Wysypka oraz złe samopoczucie i gorączka bywają mylone z innymi chorobami zakaźnymi, np. z ospą lub anginą. 

Choroba bostońska – leczenie i profilaktyka

Charakterystyczne dla bostonki są płaskie i niewielkie grudki, w specyficznym, jasnoróżowym lub jasnopomarańczowym kolorze. Tym, co odróżnia chorobę bostońską od innych, jest fakt, że wysypka nie daje żadnych innych objawów, tj. swędzenia czy pieczenia. Objawy ustępują zwykle samoistnie w ciągu kilku dni, a choroba nie wymaga specjalnego leczenia. Dla poprawy komfortu chorego można przez kilka dni podawać leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. U większości Pacjentów przebiega łagodnie i ustępuje samoistnie, jednak zakażenie u kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności i konsultacji z lekarzem, zwłaszcza w przypadku zachorowania w okresie okołoporodowym. 

Najważniejszym elementem profilaktyki jest przestrzeganie zasad higieny – przede wszystkim częste mycie rąk, unikanie dzielenia się sztućcami i naczyniami oraz regularne czyszczenie i pranie przedmiotów, z którymi ma kontakt chore dziecko, takich jak zabawki czy ubranka. Osoba zakażona może zarażać już przed pojawieniem się objawów, a największa zakaźność występuje w okresie aktywnych zmian skórnych oraz objawów ogólnych. Ze względu na ryzyko przenoszenia infekcji zaleca się pozostanie w domu do czasu poprawy stanu zdrowia i ustąpienia nasilonych objawów. Należy pamiętać, że przebycie bostonki nie zapewnia pełnej odporności na kolejne zachorowania, ponieważ chorobę mogą wywoływać różne typy enterowirusów.

Jak długo trwa bostonka?

Okres wylęgania bostonki wynosi zazwyczaj od 3 do 6 dni od momentu zakażenia. Największa zakaźność występuje w pierwszych dniach choroby, szczególnie w okresie pojawienia się gorączki i zmian skórnych. Objawy zwykle ustępują samoistnie w ciągu 7-10 dni, choć u części Pacjentów zmiany skórne mogą utrzymywać się nieco dłużej. Mimo ustąpienia objawów wirus może nadal pozostawać w organizmie i w niewielkim stopniu przenosić się na inne osoby, dlatego ważne jest zachowanie zasad higieny.

Bostonka u dzieci – o czym trzeba pamiętać?

Zakażenie bostonką u dzieci przenosi się głównie drogą kropelkową, a także przez bezpośredni kontakt z wydzielinami osoby chorej. Wirus łatwo rozprzestrzenia się wśród dzieci, szczególnie w żłobkach, przedszkolach i innych skupiskach. Płyn znajdujący się w pęcherzykach skórnych może zawierać cząsteczki wirusa, dlatego należy unikać ich przebijania oraz kontaktu z wydzieliną ze zmian. Leczenie bostonki jest przede wszystkim objawowe – antybiotyki nie są stosowane, ponieważ chorobę wywołują wirusy, a nie bakterie. 

Postępowanie polega głównie na łagodzeniu objawów, takich jak gorączka, ból gardła czy dolegliwości związane ze zmianami w jamie ustnej. U dzieci szczególną uwagę należy zwrócić na odpowiednie nawodnienie, ponieważ ból podczas przełykania może prowadzić do ograniczenia przyjmowania płynów. Zmiany skórne zwykle nie powodują silnego świądu, jednak pęcherzyki w jamie ustnej mogą być bolesne i utrudniać jedzenie oraz picie. Po ustąpieniu choroby może dojść do złuszczania naskórka, a w rzadkich przypadkach także do czasowej utraty paznokci (tzw. onychomadezy).

Jak diagnozować choroby wirusowe powstające na skórze?

Wiele chorób wirusowych może przebiegać z podobnymi objawami, dlatego samodzielne rozpoznanie bywa trudne. Informacje dostępne w sieci mogą pomóc w lepszym zrozumieniu obserwowanych zmian, jednak nie powinny zastępować konsultacji lekarskiej ani stanowić podstawy do samodzielnej diagnozy i leczenia. W przypadku pojawienia się nietypowych objawów skórnych, nasilających się zmian lub wątpliwości dotyczących rozpoznania należy skonsultować się z dermatologiem. Dr Katarzyna Osipowicz przeprowadzi szczegółowy wywiad, oceni stan skóry i w razie potrzeby zleci dodatkową diagnostykę, aby ustalić przyczynę dolegliwości oraz dobrać odpowiednie postępowanie terapeutyczne.