Biopsja skóry – kiedy się ją wykonuje i jak przebiega?

Biopsja skóry jest jednym z badań wykorzystywanych w diagnostyce dermatologicznej, gdy ocena zmiany podczas badania klinicznego lub dermatoskopowego nie pozwala na jednoznaczne rozpoznanie. Polega na pobraniu fragmentu skóry albo całej zmiany i przekazaniu materiału do badania histopatologicznego. Sprawdź, kiedy wykonuje się biopsję skóry, jak przebiega pobranie materiału i czego można spodziewać się po zabiegu.

Czym jest biopsja skóry?

Biopsja skóry to procedura diagnostyczna, podczas której lekarz pobiera niewielki fragment tkanki lub usuwa całą zmianę skórną. Materiał zostaje następnie zabezpieczony i przekazany do laboratorium, gdzie jest oceniany pod mikroskopem przez patomorfologa. Badanie histopatologiczne umożliwia analizę budowy komórek i tkanek, dzięki czemu pozwala potwierdzić rozpoznanie, które na podstawie samego wyglądu skóry może pozostawać niejednoznaczne.

Biopsja nie oznacza więc automatycznie podejrzenia choroby nowotworowej. Stosuje się ją również w diagnostyce wielu chorób zapalnych skóry, np. pęcherzycy, oraz innych zmian o nietypowym przebiegu. W OK CLINIC Klinika Osipowicz biopsja skóry jest jednym z elementów diagnostyki dermatologicznej.

Kiedy wykonuje się biopsję skóry?

Biopsja jest wskazana przede wszystkim wtedy, gdy do postawienia rozpoznania potrzebna jest ocena struktury tkanki. Może zostać zalecona w przypadku zmian, których charakteru nie da się jednoznacznie określić na podstawie oględzin ani dermatoskopii. Decyzję o biopsji podejmuje dermatolog po ocenie zmiany. Do wskazań należą m.in.:

• podejrzenie nowotworu skóry
• zmiana o nietypowym lub niejednoznacznym wyglądzie
• podejrzenie przewlekłej lub nietypowej choroby zapalnej skóry
• zmiany skórne, które nie odpowiadają na dotychczasowe leczenie
• konieczność różnicowania kilku chorób dających podobne objawy
• potrzeba potwierdzenia wcześniejszego rozpoznania

Jakie rodzaje biopsji skóry można wykonać?

Sposób pobrania materiału zależy od podejrzewanej choroby, wielkości i głębokości zmiany oraz jej lokalizacji. Istotne jest nie tylko to, ile tkanki zostanie pobrane, ale również z którego miejsca zmiany pochodzi próbka. Wyróżnia się trzy podstawowe techniki: biopsję punch, wycinającą i nacinającą.

Biopsja punch

Biopsja punch, nazywana także biopsją wycinkową, polega na pobraniu niewielkiego, okrągłego fragmentu skóry za pomocą specjalnego narzędzia. Pobierany wycinek ma najczęściej około 3-6 mm średnicy. Metoda jest szczególnie przydatna w diagnostyce chorób zapalnych skóry. Głębokość pobrania lekarz dobiera do zmiany. Po pobraniu materiału lekarz decyduje, czy rana wymaga szwu.

Biopsja wycinająca

W przypadku biopsji wycinającej lekarz usuwa całą zmianę. Metodę stosuje się szczególnie wtedy, gdy konieczna jest pełna ocena zmiany oraz jej architektury. Biopsja wycinająca znajduje zastosowanie zwłaszcza przy podejrzeniu czerniaka lub innych nowotworów skóry, a samo wycięcie opisujemy na stronie chirurgiczne usuwanie zmian skórnych. Usunięty materiał można następnie dokładnie ocenić histopatologicznie.

Biopsja nacinająca

Biopsja nacinająca polega na pobraniu jedynie części większej zmiany. Może być stosowana wtedy, gdy pełne jej usunięcie na etapie diagnostycznym nie jest potrzebne lub możliwe. Podstawą jest wówczas wybranie odpowiedniego miejsca do pobrania próbki, ponieważ powinno zawierać tkankę najbardziej reprezentatywną dla badanego procesu chorobowego.

Jak przebiega biopsja skóry?

Zabieg rozpoczyna się od oceny zmiany i wyznaczenia miejsca, z którego zostanie pobrany materiał. Skóra jest następnie dezynfekowana, a lekarz podaje znieczulenie miejscowe. W momencie wykonywania zastrzyku może pojawić się krótkotrwałe szczypanie lub pieczenie. Po zadziałaniu środka znieczulającego samo pobranie materiału powinno być bezbolesne.

Dalszy przebieg zależy od rodzaju biopsji. W zależności od wielkości powstałej rany może być konieczne założenie szwów i opatrunku. Pobrana tkanka zostaje przekazana do badania histopatologicznego. Dla prawidłowej interpretacji wyniku ważne są również informacje kliniczne, takie jak lokalizacja zmiany, czas jej występowania czy podejrzewane rozpoznanie.

Czy biopsja skóry wymaga specjalnego przygotowania?

Biopsja skóry najczęściej nie wymaga rozbudowanego przygotowania. Przed zabiegiem należy jednak przekazać lekarzowi informacje o chorobach przewlekłych, alergiach, problemach z krzepnięciem oraz przyjmowanych lekach. Szczególnie istotne są preparaty wpływające na krzepnięcie krwi. Ważna jest również informacja o skłonności do tworzenia bliznowców, zaburzeniach gojenia czy wcześniejszych reakcjach na środki znieczulające.

Jakie są przeciwwskazania do biopsji skóry?

Biopsja jest niewielkim zabiegiem chirurgicznym, dlatego przed jej wykonaniem lekarz ocenia ogólny stan Pacjenta oraz skórę w miejscu planowanego pobrania. Dodatkowej oceny lub czasowego odroczenia procedury mogą wymagać m.in. aktywne zakażenie w miejscu planowanej biopsji, istotne zaburzenia krzepnięcia czy niektóre choroby wpływające na prawidłowe gojenie.

Jak wygląda gojenie po biopsji skóry?

Po pobraniu materiału pozostaje niewielka rana. Jej wielkość i sposób gojenia zależą przede wszystkim od zastosowanej techniki, rozmiaru wycinka oraz miejsca wykonania biopsji. Przez pierwsze dni może występować niewielka tkliwość, zaczerwienienie lub obrzęk. Ranę należy pielęgnować zgodnie z zaleceniami lekarza, chronić przed zabrudzeniem i urazami oraz zmieniać opatrunek w zalecony sposób.

Co oznacza wynik biopsji skóry?

Samo pobranie materiału jest dopiero pierwszym etapem diagnostyki. Decydujące znaczenie ma późniejsza ocena histopatologiczna, która stanowi złoty standard diagnostyki trudnych przypadków. Patomorfolog analizuje tkankę pod mikroskopem i opisuje zauważone zmiany. Wynik może potwierdzić określone rozpoznanie, wykluczyć podejrzewaną chorobę albo wskazać, że potrzebne są dodatkowe badania.

W przypadku zmian nowotworowych badanie histopatologiczne może dostarczyć również informacji niezbędnych do zaplanowania dalszego leczenia. W OK CLINIC Klinika Osipowicz na wynik badania histopatologicznego czeka się zazwyczaj 7-14 dni.

Biopsja skóry w OK CLINIC Klinika Osipowicz

Biopsja może być ważnym elementem diagnostyki, kiedy sam wygląd zmiany lub wyniki wcześniejszych badań nie pozwalają na jednoznaczne rozpoznanie. W OK CLINIC Klinika Osipowicz, klinice dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyny Osipowicz, zakres diagnostyki dobiera dermatolog po konsultacji i ocenie skóry. W zależności od wskazań może ona obejmować m.in. dermatoskopię, biopsję oraz badanie histopatologiczne.

W cenniku OK CLINIC Klinika Osipowicz jest też biopsja ścinająca (shaving biopsy) zmian skórnych, która obejmuje badanie histopatologiczne. Pełny zakres badań opisujemy na stronie Diagnostyka dermatologiczna.

Słowniczek pojęć z tej strony

Zobacz wszystkie 198 pojęć w słowniku ↗