Melazma (ostuda) – przyczyny, objawy i leczenie

Melazma, nazywana również ostudą, to przewlekłe zaburzenie pigmentacji skóry, które najczęściej dotyczy twarzy. Objawia się nieregularnymi, brązowymi lub szarobrązowymi plamami, zwykle na policzkach, czole, nosie, nad górną wargą lub na brodzie. Na jej powstawanie wpływają m.in. predyspozycje, promieniowanie UV i czynniki hormonalne. Sprawdź, jak rozpoznać melazmę, co może ją nasilać i jakie metody leczenia są dostępne w OK CLINIC Klinika Osipowicz.

Czym jest melazma?

Melazma to przewlekłe, nabyte zaburzenie barwnikowe związane z nadmierną produkcją melaniny. Najczęściej tworzy symetryczne, nieregularne plamy na twarzy. Zmiany mają zwykle brązowy odcień, a barwnik może odkładać się płycej lub głębiej w skórze. Melazma ma przewlekły charakter i skłonność do nawrotów, dlatego leczenie powinno obejmować także profilaktykę ponownej hiperpigmentacji.

Skąd bierze się melazma?

Przyczyna melazmy jest złożona. Duże znaczenie ma promieniowanie UV, które pobudza melanocyty do produkcji barwnika. Zmiany często nasilają się latem i przy niewystarczającej fotoprotekcji. Istotną rolę odgrywają także czynniki hormonalne. Melazma może pojawić się w ciąży, podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej lub w okresie menopauzy.

Znaczenie mają również predyspozycje rodzinne i fototyp skóry. Na melazmę bardziej narażone są osoby o ciemniejszej karnacji.

Jak wygląda melazma i gdzie najczęściej się pojawia?

Melazma tworzy zwykle płaskie, nieregularne plamy o wyraźniejszym lub rozlanym brzegu. Najczęściej pojawiają się symetrycznie na policzkach, czole, nosie, nad górną wargą i na brodzie. Terapie depigmentacyjne wykonuje się na twarzy, a w razie potrzeby także na szyi. Nie każde przebarwienie na twarzy jest jednak melazmą.

Podobny wygląd mogą mieć plamy posłoneczne czy przebarwienia pozapalne. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia warto potwierdzić rozpoznanie podczas konsultacji dermatologicznej.

Jak leczyć melazmę?

Leczenie melazmy wymaga konsekwencji. Podstawą jest ograniczenie czynników nasilających pigmentację oraz dobór terapii do fototypu skóry, głębokości i rozległości zmian. W OK CLINIC Klinika Osipowicz w leczeniu melazmy stosowane są m.in. systemy Cosmelan i Dermamelan. Obie terapie obejmują etap gabinetowy oraz dalszą pielęgnację domową.

Cosmelan

Cosmelan to system depigmentacyjny stosowany m.in. przy melazmie, plamach posłonecznych i innych przebarwieniach. Terapia rozpoczyna się od nałożenia w gabinecie specjalnej maski. Pacjent zmywa ją w domu po czasie określonym przez lekarza, zazwyczaj po 5-10 godzinach. Następnie od trzeciego dnia stosuje w domu preparat podtrzymujący terapię. Krem stosuje się od 3 do nawet 6 miesięcy, a przebieg kuracji krok po kroku opisujemy na stronie Cosmelan na przebarwienia. W tym czasie mogą pojawić się przejściowe zaczerwienienie, złuszczanie skóry lub jej wzmożona wrażliwość.

Dermamelan

Dermamelan jest bardziej intensywnym systemem depigmentacyjnym, który w OK CLINIC Klinika Osipowicz stosuje się również przy trudniejszych przypadkach melazmy i u osób z ciemniejszymi fototypami skóry. Podobnie jak Cosmelan obejmuje nałożenie maski w gabinecie, a następnie kilkumiesięczną pielęgnację domową. O wyborze preparatu decyduje lekarz po ocenie rodzaju przebarwień i skóry Pacjenta. Szczegóły kwalifikacji znajdziesz na stronie Dermamelan na przebarwienia. Melazma ma skłonność do nawrotów, dlatego nawet po zakończeniu terapii konieczna jest dalsza profilaktyka.

Czy laser pomaga na melazmę?

Laser może wspomagać leczenie melazmy, ale nie zastępuje pielęgnacji domowej i codziennej fotoprotekcji. Przy przebarwieniach opornych na leczenie laser tulowy bywa łączony z laserem pikosekundowym na jednej wizycie. Przy ciemniejszej karnacji zbyt mocne zabiegi mogą wywołać przebarwienie pozapalne, dlatego o zastosowaniu lasera decyduje lekarz po ocenie fototypu i charakteru zmian. Laser frakcyjny, stosowany przy przebarwieniach i zmarszczkach, opisujemy na stronie Laserowe usuwanie zmarszczek i przebarwień.

Jakie są przeciwwskazania do leczenia melazmy?

Przeciwwskazania zależą od wybranej metody. W przypadku terapii Cosmelan klinika wymienia m.in. ciążę i karmienie piersią, świeżą opaleniznę, aktywną opryszczkę, aktywne stany zapalne skóry i bliznowce. Przy Dermamelan znaczenie mają również m.in. infekcje wirusowe i bakteryjne, alergie skórne, leczenie pochodnymi witaminy A oraz nadwrażliwość na światło. Ostateczna kwalifikacja zawsze odbywa się indywidualnie.

Dlaczego fotoprotekcja jest tak ważna?

Ochrona przed promieniowaniem jest jednym z najważniejszych elementów leczenia melazmy. Światło UV pobudza produkcję melaniny i może prowadzić zarówno do ciemnienia istniejących zmian, jak i ich nawrotu po terapii. W OK CLINIC Klinika Osipowicz podczas leczenia przebarwień zalecana jest codzienna fotoprotekcja SPF 50+.

Przy melazmie ważna jest systematyczność – filtr należy stosować nie tylko latem, ale przez cały rok. Warto również ograniczać bezpośrednią ekspozycję na słońce. Jak podkreśla dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyna Osipowicz, skóra potrafi „zapamiętać” przebarwienie i przy kolejnej ekspozycji na słońce zmiana może wrócić w tym samym miejscu. Więcej na ten temat w rozmowie Przebarwienia i ostuda w ciąży.

Melazma – leczenie w OK CLINIC Klinika Osipowicz

Melazma wymaga indywidualnego podejścia, ponieważ jej przebieg, głębokość pigmentacji i reakcja na terapię mogą się różnić. W OK CLINIC Klinika Osipowicz plan leczenia jest dobierany podczas konsultacji. W zależności od wskazań może obejmować m.in. terapię Cosmelan lub Dermamelan oraz odpowiednio dobraną pielęgnację i fotoprotekcję.

Zakres zabiegów na przebarwienia opisujemy na stronie Leczenie przebarwień, a przykładowe efekty terapii pokazuje galeria przebarwienia i melasma przed i po. O innych rodzajach plam piszemy w artykule o przebarwieniach skórnych i sposobach ich usuwania.

Słowniczek pojęć z tej strony

Zobacz wszystkie 198 pojęć w słowniku ↗