Grzybica skóry głowy – objawy, rozpoznanie i leczenie

Grzybica skóry głowy to zakażenie wywoływane przez dermatofity, które zajmują skórę i włosy. Może pojawić się zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Typowe objawy to łuszczące się ogniska, świąd, zaczerwienienie oraz miejscowe przerzedzenie lub łamanie włosów. Choroba jest zakaźna, dlatego ważne są właściwe rozpoznanie, leczenie przeciwgrzybicze i ograniczenie ryzyka przenoszenia infekcji na inne osoby. Sprawdź, jak wygląda grzybica skóry głowy, jak się ją diagnozuje i na czym polega leczenie.

Czym jest grzybica skóry głowy?

Grzybica skóry głowy, czyli tinea capitis, jest zakażeniem skóry owłosionej wywoływanym przez dermatofity. Grzyby mogą zajmować zarówno naskórek, jak i łodygi włosów, dlatego choroba często prowadzi do ich osłabienia, łamania i miejscowego przerzedzenia. Choroba może dotyczyć zarówno dzieci, jak i dorosłych, a rozpoznanie wymaga oceny lekarza.

Jak można zarazić się grzybicą skóry głowy?

Dermatofity mogą przenosić się bezpośrednio z człowieka na człowieka, ze zwierzęcia na człowieka lub pośrednio przez przedmioty, na których znajdują się zakażone włosy i fragmenty naskórka. Do transmisji może dojść m.in. podczas bliskiego kontaktu, wspólnego używania akcesoriów do włosów, nakryć głowy, ręczników czy pościeli. Źródłem infekcji mogą być również zwierzęta domowe.

Jakie są objawy grzybicy skóry głowy?

Najczęstsze objawy grzybicy skóry głowy to łuszczące się ogniska, świąd i łamiące się włosy z miejscowym przerzedzeniem. Obraz choroby może być jednak różny w zależności od gatunku grzyba i reakcji organizmu, dlatego zmiany bywają mylone z innymi chorobami skóry głowy. Najczęściej pojawiają się:

• łuszczące się ogniska na skórze głowy
• świąd i zaczerwienienie
• włosy łamiące się blisko powierzchni skóry
• miejscowe przerzedzenie włosów
• tkliwość lub stan zapalny skóry

Bolesna, obrzęknięta lub sącząca się zmiana na skórze głowy wymaga szybkiej konsultacji lekarskiej.

Czy grzybica skóry głowy powoduje wypadanie włosów?

Tak. Zakażone włosy stają się kruche i mogą łamać się na różnej wysokości, co daje obraz ogniskowego przerzedzenia. Grzybica skóry głowy bywa też jedną z przyczyn wypadania włosów u dzieci. Czy i jak szybko włosy odrosną, ocenia lekarz po rozpoznaniu i rozpoczęciu leczenia, dlatego zmian nie warto obserwować miesiącami na własną rękę.

Jak rozpoznaje się grzybicę skóry głowy?

Objawy grzybicy mogą przypominać łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycę, łysienie plackowate czy inne choroby skóry głowy. Dlatego samo obejrzenie zmian nie zawsze wystarcza do postawienia pewnego rozpoznania. Pomocna jest trichoskopia, czyli badanie skóry głowy i włosów w powiększeniu. Pozwala ocenić charakter zmian, wygląd łodyg włosów oraz mieszków włosowych. W przypadku podejrzenia zakażenia grzybiczego lekarz może również pobrać materiał do badania mikologicznego.

Badanie bezpośrednie z użyciem KOH pozwala wykryć elementy grzyba w pobranym materiale. Hodowla może natomiast pomóc w identyfikacji gatunku odpowiedzialnego za zakażenie.

Jak leczy się grzybicę skóry głowy?

Grzybica skóry głowy różni się od wielu powierzchownych grzybic skóry tym, że zakażenie obejmuje również włosy i mieszki włosowe. Dlatego nie leczy się jej na własną rękę preparatami bez recepty. Leczenie dobiera lekarz po rozpoznaniu, a wybór metody i czas terapii zależą m.in. od wieku Pacjenta, rodzaju zakażenia, obrazu klinicznego oraz ewentualnych wyników badań mikologicznych.

Lekarz może zalecić także preparaty do mycia skóry głowy jako uzupełnienie terapii.

Jak ograniczyć zakażanie innych osób?

W trakcie leczenia należy dokładnie przestrzegać zasad higieny. Nie należy dzielić się grzebieniami, szczotkami, nakryciami głowy, ręcznikami ani poduszkami. Przedmioty mające kontakt z włosami powinny być regularnie czyszczone zgodnie z zaleceniami. Jeśli źródłem zakażenia może być zwierzę domowe, powinno zostać zbadane przez lekarza weterynarii. W niektórych sytuacjach lekarz może również zalecić ocenę domowników, szczególnie jeśli pojawiają się u nich objawy.

Kiedy zgłosić się do dermatologa?

Konsultacja jest wskazana, gdy na skórze głowy pojawia się ognisko łuszczenia z przerzedzeniem włosów, uporczywy świąd skóry głowy, włosy zaczynają łamać się przy skórze albo zmianom towarzyszą świąd i stan zapalny. Pilniejszej oceny wymaga bolesna, obrzęknięta lub sącząca się zmiana oraz szybkie nasilanie się objawów.

Wczesne rozpoznanie pozwala szybciej rozpocząć leczenie i zmniejszyć ryzyko powikłań. W diagnostyce chorób skóry głowy mogą być wykorzystane trichoskopia i badania mikologiczne. W OK CLINIC Klinika Osipowicz, klinice dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyny Osipowicz – specjalistki dermatologii i wenerologii, zakres badań dobiera lekarz po ocenie zmian. Więcej o konsultacji przeczytasz na stronie Trychologia.

Słowniczek pojęć z tej strony

Zobacz wszystkie 198 pojęć w słowniku ↗