Łysienie plackowate to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe, a włosy wypadają nagle w dobrze odgraniczonych, okrągłych lub owalnych ogniskach. Wywołują je zaburzenia odpowiedzi immunologicznej, na które wpływają predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe, takie jak przewlekły stres. Zmiany mogą dotyczyć skóry głowy, a także brwi, rzęs i zarostu.
Opracowania przygotowane na podstawie podręcznika „Przeszczepy włosów w ujęciu interdyscyplinarnym” pod redakcją dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyny Osipowicz.
Dlaczego nie ma jednego „genu łysienia” i czego testy genetyczne dziś nie rozstrzygają.
Choroba, w której mieszek zostaje zastąpiony blizną, i warunki, jakie trzeba spełnić przed zabiegiem.
Gęste i zdrowe włosy są dla wielu osób ważnym elementem wyglądu oraz wpływają na poczucie pewności siebie. Dlatego nadmierne wypadanie włosów lub pojawienie się wyraźnie przerzedzonych miejsc na skórze głowy często budzi niepokój. Przyczyn utraty włosów może być wiele – od czynników genetycznych i hormonalnych, przez niedobory składników odżywczych, aż po choroby skóry i zaburzenia autoimmunologiczne, takie jak łysienie plackowate. W przypadku nagłego lub nasilającego się wypadania włosów warto skonsultować się ze specjalistą, który pomoże ustalić przyczynę problemu i dobrać odpowiednie postępowanie.
Czym jest wywoływane łysienie plackowate?
Łysienie plackowate wywołuje nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego, który zaczyna atakować własne mieszki włosowe i hamuje wzrost włosów. Na pojawienie się choroby u dorosłych i u dzieci wpływają predyspozycje genetyczne, współistniejące choroby o podłożu immunologicznym, m.in. choroby tarczycy, oraz czynniki środowiskowe – u osób predysponowanych przewlekły stres może sprzyjać pojawieniu się lub nasileniu objawów.
Łysienie plackowate to jedna z częstszych przyczyn miejscowej utraty włosów. To przewlekła choroba o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym, w której układ odpornościowy nieprawidłowo atakuje mieszki włosowe, prowadząc do osłabienia oraz zahamowania wzrostu włosów. W efekcie dochodzi do powstawania charakterystycznych, okrągłych lub owalnych ognisk pozbawionych włosów. Przyczyną rozwoju łysienia plackowatego są zaburzenia odpowiedzi immunologicznej, w wyniku których organizm traktuje mieszki włosowe jako potencjalne zagrożenie i kieruje przeciwko nim reakcję zapalną. Choroba może współwystępować z innymi schorzeniami o podłożu immunologicznym, m.in. chorobami tarczycy, atopowym zapaleniem skóry, celiakią czy innymi chorobami autoimmunologicznymi.
Ponadto łysienie plackowate może być związane z predyspozycjami genetycznymi, jednak nie jest dziedziczone w prosty sposób. Obecność choroby u członków rodziny może zwiększać ryzyko jej wystąpienia, ale na jej rozwój wpływa również wiele innych czynników. Znaczenie mogą mieć m.in. zaburzenia odporności, czynniki środowiskowe oraz przewlekły stres, który u osób predysponowanych może sprzyjać pojawieniu się lub nasileniu objawów. Łysienie plackowate może wystąpić u kobiet, mężczyzn oraz dzieci, niezależnie od wieku.
Jakie są objawy łysienia plackowatego?
Głównym objawem łysienia plackowatego jest nagłe wypadanie włosów w dobrze odgraniczonych, okrągłych lub owalnych ogniskach o gładkiej powierzchni, najczęściej na skórze głowy, rzadziej w obrębie brwi, rzęs lub zarostu. Wokół aktywnych ognisk mogą pojawić się tzw. włosy wykrzyknikowe, a skóra w ognisku zwykle nie jest zaczerwieniona ani złuszczona.
Łysienie plackowate daje dosyć jednoznaczne objawy. W wyniku stanu zapalnego włosy wypadają z danego obszaru skóry głowy – najczęściej jest to pojedyncze ognisko w kształcie przypominającym monetę. Z czasem na skórze głowy pojawia się więcej ognisk bez włosów, które swoim kształtem przypominają plamy. Zazwyczaj ogniska nie pojawiają się na całej głowie, ale na ograniczonej powierzchni. Ponadto w przypadku łysienia plackowatego zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn występują włosy wykrzyknikowe. Pojawiają się wokół ognisk zapalnych i są krótkie oraz ciemniejsze i grubsze u nasady.
Rodzaje łysienia plackowatego
Łysienie plackowate może przyjmować różne postacie kliniczne, zależne od rozległości oraz lokalizacji utraty włosów. Wyróżnia się m.in.:
- łysienie plackowate ogniskowe – najczęstsza postać choroby, w której pojawiają się pojedyncze lub liczne, dobrze odgraniczone ogniska pozbawione włosów,
- łysienie plackowate całkowite – dochodzi do utraty wszystkich włosów na skórze głowy,
- łysienie plackowate uogólnione – obejmuje utratę włosów na całym ciele, w tym również brwi, rzęs i owłosienia w innych okolicach,
- łysienie plackowate wężykowate – zmiany układają się charakterystycznie wzdłuż linii włosów, najczęściej w okolicy potylicy, skroni i karku,
- łysienie plackowate pasmowate – utrata włosów przebiega w formie pasma, zwykle wzdłuż obwodu skóry głowy,
- łysienie plackowate rozlane – dochodzi do równomiernego przerzedzenia włosów, bez wyraźnie odgraniczonych ognisk.
Określenie „łysienie plackowate złośliwe” jest obecnie stosowane rzadziej i odnosi się do ciężkich, opornych na leczenie postaci choroby, w których dochodzi do rozległej i długotrwałej utraty włosów. Należy pamiętać, że przebieg łysienia plackowatego jest bardzo indywidualny – u części osób włosy mogą samoistnie odrastać, natomiast inne postacie wymagają specjalistycznego leczenia.
Jak leczyć łysienie plackowate?
Terapię łysienia plackowatego dobiera dermatolog – do wieku Pacjenta, rozległości zmian, czasu trwania i aktywności choroby, po ocenie skóry głowy w trichoskopii. Celem leczenia jest ograniczenie stanu zapalnego, zahamowanie dalszej utraty włosów i pobudzenie ich odrastania. W ostatnich latach pojawiły się leki działające na mechanizm choroby, a nie tylko na objawy.
Leczenie łysienia plackowatego jest procesem wymagającym czasu, regularności oraz indywidualnego podejścia. Sposób postępowania zależy m.in. od wieku Pacjenta, rozległości zmian, czasu trwania choroby, aktywności procesu zapalnego oraz tego, czy utrata włosów obejmuje pojedyncze ogniska, czy większy obszar skóry głowy i ciała. Wczesna konsultacja dermatologiczna pozwala szybciej ustalić przyczynę problemu oraz wdrożyć odpowiednio dobrane postępowanie. Podstawą diagnostyki jest dokładna ocena skóry głowy i włosów, często z wykorzystaniem trichoskopii, która umożliwia ocenę aktywności choroby oraz charakterystycznych zmian w obrębie mieszków włosowych. Na tej podstawie lekarz dobiera terapię ukierunkowaną na ograniczenie stanu zapalnego, zahamowanie dalszej utraty włosów oraz pobudzenie procesu odrastania włosów. W terapii łysienia plackowatego stosuje się m.in.:
- glikokortykosteroidy – należą do najczęściej wykorzystywanych metod leczenia, ponieważ ograniczają reakcję zapalną odpowiedzialną za uszkadzanie mieszków włosowych. Mogą być stosowane miejscowo w postaci preparatów na skórę głowy lub podawane w formie iniekcji bezpośrednio w obręb zmian, szczególnie przy pojedynczych ogniskach łysienia,
- inhibitory JAK – to nowoczesna grupa leków wpływających na szlaki odpowiedzialne za reakcję immunologiczną. W wybranych przypadkach umiarkowanego i ciężkiego łysienia plackowatego mogą ograniczać aktywność choroby i wspierać proces odrastania włosów,
- minoksydyl stosowany miejscowo – preparat wspomagający terapię, który może pobudzać mieszki włosowe do przejścia w fazę wzrostu oraz poprawiać kondycję włosów. Najczęściej stosowany jest jako element terapii uzupełniającej.
- immunoterapię miejscową – metoda polegająca na kontrolowanym wywołaniu miejscowej reakcji immunologicznej skóry, która może pomóc w zahamowaniu procesu autoimmunologicznego skierowanego przeciwko mieszkom włosowym,
- fototerapię – w niektórych przypadkach wykorzystuje się metody oparte na działaniu promieniowania UV, takie jak wybrane formy terapii UVA lub UVB. Dobór rodzaju światła zależy od indywidualnej sytuacji Pacjenta,
- terapię wspomagającą kondycję włosów – w zależności od potrzeb mogą być stosowane również zabiegi poprawiające jakość skóry głowy i wspierające wzrost włosów, np. terapia Dr.CYJ Hair Filler. Polega ona na podaniu metodą iniekcji specjalistycznego preparatu zawierającego składniki wspierające funkcjonowanie mieszków włosowych.
U dzieci leczenie łysienia plackowatego również wymaga indywidualnego podejścia. Dermatolog dobiera metodę terapii z uwzględnieniem wieku dziecka, rozległości zmian oraz aktywności choroby. W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy niewielkich ogniskach, możliwe jest samoistne odrastanie włosów, jednak każda postać wymagająca oceny specjalisty powinna być odpowiednio monitorowana. Należy pamiętać, że łysienie plackowate może mieć przebieg nawrotowy, dlatego ważne są regularne kontrole dermatologiczne oraz dostosowywanie terapii do aktualnego stanu skóry głowy i włosów. Odpowiednio dobrane postępowanie pozwala ograniczyć aktywność choroby i zwiększyć szanse na uzyskanie poprawy.
W OK Clinic Klinika Osipowicz Pacjent otrzymuje kompleksową ocenę stanu skóry głowy i włosów oraz indywidualnie dobrany plan postępowania, uwzględniający przyczynę problemu, nasilenie zmian i potrzeby organizmu. Profesjonalna diagnostyka pozwala szybciej określić źródło trudności i rozpocząć odpowiednio dopasowaną terapię wspierającą zdrowy wygląd włosów.
W klinice leczenie prowadzimy etapami: konsultacja z trichoskopią, diagnoza przyczyny, plan terapii i kontrolne badania – terapia łysienia.
Czy łysienie plackowate u kobiet przebiega inaczej?
Łysienie plackowate u kobiet ma te same przyczyny i objawy co u mężczyzn: włosy wypadają nagle w dobrze odgraniczonych, okrągłych lub owalnych ogniskach, a wokół aktywnych zmian mogą pojawić się włosy wykrzyknikowe. U kobiet najczęstszą postacią łysienia jest jednak łysienie androgenowe, które zamiast ognisk daje poszerzenie przedziałka i przerzedzenie na szczycie głowy.
Rodzaj łysienia lekarz ocenia podczas konsultacji. Diagnostyka łysienia obejmuje wywiad, trichoskopię oraz – w uzasadnionych przypadkach – badania krwi. W trichoskopii łysienie plackowate ma typowe cechy, takie jak włosy wykrzyknikowe oraz żółte kropki, które odpowiadają poszerzonym ujściom mieszków włosowych. Jak wygląda i skąd się bierze druga z tych postaci, opisujemy w artykule łysienie androgenowe u kobiet.
Łysienie plackowate u mężczyzn i na brodzie – co warto wiedzieć?
Łysienie plackowate u mężczyzn ma te same przyczyny i objawy co u kobiet, jednak poza skórą głowy może obejmować również zarost. Na brodzie ognisko wygląda jak owalne miejsce pozbawione włosów, z gładką skórą w środku. Zdjęcie takiej zmiany pokazujemy wyżej, w części o objawach łysienia plackowatego.
Rozpoznanie stawia lekarz po ocenie zmian i badaniu trichoskopowym, które pozwala odróżnić łysienie plackowate od innych przyczyn utraty włosów. Leczenie, podobnie jak przy zmianach na skórze głowy, dermatolog dobiera w zależności od rozległości zmian, czasu trwania i aktywności choroby.
Czy włosy odrastają po łysieniu plackowatym?
Tak, w wielu przypadkach włosy odrastają, ponieważ łysienie plackowate jest łysieniem niebliznowaciejącym – nie zastępuje mieszków włosowych blizną. U części Pacjentów włosy odrastają samoistnie, u innych potrzebne jest leczenie. Przy odpowiedzi na nowoczesne leczenie odrost pojawia się zwykle po trzech do sześciu miesiącach, najpierw na głowie, potem w obrębie brwi i rzęs.
Przebieg choroby jest jednak zmienny. Łysienie plackowate może nawracać, a u części Pacjentów nawet nowoczesne leki nie przynoszą oczekiwanej poprawy, ponieważ znaczenie mają również czynniki psychogenne i środowiskowe. Leczenie ma charakter przewlekły, a im wcześniej się je zacznie, tym lepsze rokowanie. O tym, co w ostatnich latach zmieniło się w terapii, dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyna Osipowicz mówi w rozmowie łysienie plackowate i nowe leki.
Efekty Pacjentów – zdjęcia przed i po
Zobacz 1 metamorfoza z dokumentacji zabiegowej naszej kliniki w kategorii „Włosy – leczenie wypadania”. Przy każdym przypadku podajemy, ile zabiegów było potrzebnych i po jakim czasie zrobiliśmy zdjęcie kontrolne.
Słowniczek pojęć z tej strony
Obszar dawczy
Część skóry głowy, z której pobierane są mieszki włosowe do przeszczepu – zazwyczaj okolica potyliczna i skroniowa, gdzie włosy są odporne na łysienie androg…
Atopowe zapalenie skóry
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry związana z zaburzeniami funkcji bariery skórnej oraz nieprawidłową odpowiedzią u…
Łuszczyca
Łuszczyca to przewlekła, zapalna i nawrotowa choroba skóry o podłożu immunologicznym, która nie jest zakaźna. Nie można się nią zarazić przez kontakt z drugą…
Zobacz wszystkie 198 pojęć w słowniku ↗
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest łysienie plackowate?
Jakie są objawy łysienia plackowatego?
Włosy wypadają w obrębie ograniczonych, dobrze odgraniczonych ognisk o okrągłym lub owalnym kształcie. Ich wielkość może być różna – od niewielkich zmian po rozległe obszary pozbawione włosów. Wokół aktywnych ognisk mogą pojawiać się tzw. włosy wykrzyknikowe, czyli krótkie włosy zwężające się ku końcom, charakterystyczne dla łysienia plackowatego. U mężczyzn zmiany mogą obejmować również okolice brody.
Jakie są przyczyny łysienia plackowatego?
Jakie rodzaje łysienia plackowatego się wyróżnia?
Wyróżnia się kilka postaci łysienia plackowatego: ogniskowe – z pojedynczymi lub licznymi obszarami utraty włosów, całkowite – obejmujące całą skórę głowy, uogólnione – dotyczące całego ciała, a także m.in. wężykowate, pasmowate i rozlane, które różnią się lokalizacją oraz sposobem rozprzestrzeniania się zmian. Ciężkie, oporne na leczenie przypadki określa się jako postacie złośliwe, w których odrost włosów może być znacznie utrudniony.
Na czym polega metoda Dr.CYJ Hair Filler przy łysieniu plackowatym?
Czy łysienie plackowate dotyczy wyłącznie dorosłych?
Czy łysienie plackowate u kobiet ma inne przyczyny niż u mężczyzn?
Czy łysienie plackowate może pojawić się na brodzie?
Czy włosy odrastają po łysieniu plackowatym?
Zauważasz u siebie ogniska wypadania włosów? Umów się na konsultację trychologiczną w OK Clinic Klinika Osipowicz i dobierz odpowiednie leczenie!
Nagłe, ogniskowe wypadanie włosów? Umów konsultację w OK CLINIC Klinika Osipowicz. Łysienie plackowate wymaga systematycznego leczenia, a im wcześniej się zacznie, tym lepsze rokowanie.
| Konsultacja trychologiczna | od 400 zł |
| Konsultacja z trichoskopią | od 480 zł |
| DPCT / DCP | 370 zł |
| Leczenie triamcynolonem | od 500 zł |
Dowiedz się więcej o terapii łysienia →
Umów wizytę Zadzwoń: 22 123 03 33 
Rezerwuj w Booksy
Ceny pozostałych zabiegów znajdziesz w cenniku. W razie wątpliwości zadzwoń – dobierzemy właściwe postępowanie podczas rozmowy.
OK CLINIC Klinika Osipowicz · ul. Bartycka 24B/U1, Mokotów
Chcesz dowiedzieć się więcej o badaniach klinicznych?
Nasza klinika prowadzi rekrutację do bezpłatnego badania klinicznego w łysieniu plackowatym – sprawdź kryteria kwalifikacji i dowiedz się, jak wygląda zgłoszenie.
