Witaminy na włosy – kiedy suplement pomaga, a kiedy potrzebne są badania?

Witaminy na włosy pomagają wtedy, gdy uzupełniają niedobór potwierdzony badaniem. Nadmierne wypadanie włosów bywa sygnałem tego, co dzieje się w całym organizmie – od niedoboru żelaza i witaminy D po choroby tarczycy i zaburzenia hormonalne. Dlatego dermatolog zaczyna od ustalenia przyczyny, a dopiero potem decyduje, czy i jaki suplement ma sens.

Czy witaminy na włosy działają?

Witaminy na włosy działają wtedy, gdy uzupełniają niedobór, który rzeczywiście występuje i został potwierdzony badaniem krwi. Jeśli przyczyna wypadania włosów leży gdzie indziej, przypadkowo dobrany preparat jej nie usunie. Dermatolog traktuje więc suplement jako możliwy element leczenia ustalonej przyczyny, a nie jako pierwszy krok przy każdym przerzedzeniu.

Tak tłumaczy to w webinarze o rozpoznawaniu łysienia dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyna Osipowicz, specjalistka dermatologii i wenerologii. Przypadkowa suplementacja nie działa, a suplementy kupowane na własną rękę są często dużym wydatkiem, który nie przynosi oczekiwanych efektów. Najpierw potrzebna jest diagnoza, dopiero potem leczenie – zawsze pod okiem specjalisty.

Suplement nie zastępuje też rozpoznania. Jeżeli za problemem stoi choroba skóry głowy albo łysienie androgenowe lub plackowate, potrzebne jest leczenie prowadzone przez lekarza, ponieważ samo uzupełnianie witamin nie zatrzyma tego procesu. Przyjmowanie suplementów bez diagnostyki często opóźnia właściwe leczenie.

Dlaczego włosy wypadają, chociaż przyjmuję witaminy?

Włosy mogą wypadać mimo suplementacji, ponieważ przyczyna często w ogóle nie wynika z braku witamin. Wypadanie włosów bywa objawem tego, co dzieje się w całym organizmie: zaburzeń hormonalnych, chorób tarczycy, insulinooporności, zaburzeń lipidowych albo wysokiego poziomu kortyzolu. Niedobory witamin z grupy B i witaminy D są tylko jedną z wielu możliwych przyczyn.

Częstym scenariuszem jest łysienie telogenowe. Włosy zaczynają wypadać kilka miesięcy po infekcji z gorączką, porodzie, silnym stresie albo restrykcyjnej diecie, kiedy samo wydarzenie bywa już zapomniane. Po usunięciu przyczyny stan włosów w tej postaci zwykle wraca do normy. Przegląd pozostałych rodzajów łysienia zebraliśmy w artykule Łysienie i wypadanie włosów – rodzaje, przyczyny i leczenie.

Znaczenie ma też dieta, choć nie rozwiązuje wszystkiego. W rozmowie o wypadaniu włosów i łysieniu dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyna Osipowicz mówi, że kładzie duży nacisk na dietę u Pacjentek z zespołem policystycznych jajników, insulinoopornością czy otyłością. Jednocześnie zwraca uwagę, że część Pacjentek odżywia się bardzo dobrze, a problem i tak się pojawia, ponieważ jego przyczyna leży gdzie indziej.

Jakie badania zrobić przed kupnem suplementu na włosy?

Przed kupnem suplementu na włosy lekarz najczęściej zleca morfologię, żelazo i ferrytynę, hormony tarczycy, witaminę D i witaminy z grupy B, a u kobiet także profil androgenowy. Zakres ustalany jest indywidualnie po wywiadzie, ponieważ przyczyn wypadania włosów jest kilkanaście, a część z nich nie ma nic wspólnego ze skórą głowy. U części Pacjentów dochodzi lipidogram.

Wynik w normie nie zawsze zamyka sprawę. Zaburzona bywa równowaga między hormonami, a nie sam ich poziom, dlatego rozpoznanie opiera się na całości obrazu, a nie na jednym wyniku. Badania krwi uzupełnia trichoskopia, czyli ocena skóry głowy i włosów w powiększeniu. O tym, czego lekarz szuka w wynikach i kiedy potrzebny jest wycinek skóry, Pani Doktor opowiada w rozmowie Jakie badania przy wypadaniu włosów zleca lekarz.

Jaki jest związek między ferrytyną a wypadaniem włosów?

Niedobór żelaza z niską ferrytyną należy do częstszych przyczyn nasilonego wypadania włosów, szczególnie u kobiet. To także niedobór, przy którym uzupełnianie najczęściej ma uzasadnienie. Dlatego ferrytyna znajduje się w podstawowym zestawie badań, a jej wynik należy zabrać na pierwszą wizytę trychologiczną razem z wynikami morfologii i TSH.

Niedobór żelaza jest też jednym z czynników, które mogą wyzwolić łysienie telogenowe. Jeśli to on jest podłożem problemu, o tym, czy wypadanie ustanie, decyduje jego wyrównanie, a nie zmiana szamponu czy wcierki. Przy stwierdzonym niedoborze ferrytyny uzupełnienie jest niezbędnym elementem terapii.

O tym, co i w jakiej dawce uzupełnić, decyduje lekarz na podstawie wyników. Suplementacja „na wszelki wypadek”, bez badań, nie zastępuje diagnostyki, a w przypadku niektórych składników nadmiar również jest niekorzystny. Warto pamiętać o diecie: witamina C ułatwia przyswajanie żelaza z produktów roślinnych, o czym mówi dietetyk kliniczny w nagraniu Dieta a kondycja skóry.

Czy przed badaniami trzeba odstawić suplementy?

Tak, suplementy przyjmowane na własną rękę Pani Doktor radzi odstawić na co najmniej dwa tygodnie przed badaniami krwi, a o preparatach zaleconych przez lekarza decyduje lekarz. Biotyna przyjmowana codziennie może bowiem fałszować wyniki, co utrudnia ustalenie przyczyny wypadania włosów. W razie wątpliwości, którego preparatu to dotyczy, należy zapytać lekarza zlecającego badania.

Drugim problemem jest nieświadome dublowanie składników. Pacjenci często przyjmują tę samą substancję kilka razy, ponieważ powtarza się ona w kilku preparatach stosowanych równolegle. Dlatego na konsultację należy zabrać listę wszystkich przyjmowanych leków i suplementów – także dlatego, że wiele leków powoduje wypadanie włosów jako efekt uboczny.

Jakie witaminy i składniki są ważne dla zdrowych włosów?

Dla włosów ważne są przede wszystkim witaminy z grupy B, witaminy C, E i A, a także żelazo, cynk, pełnowartościowe białko i niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Mieszki włosowe należą do struktur o dużej aktywności metabolicznej, dlatego potrzebują odpowiedniej podaży energii i składników odżywczych. Podstawą jest urozmaicona dieta, a suplement jest jej uzupełnieniem.

• witaminy z grupy B – ich źródłem są m.in. produkty pełnoziarniste, jaja, nabiał, mięso, rośliny strączkowe, orzechy i nasiona,
• biotyna, czyli witamina B7 – jej niedobór może prowadzić do przerzedzenia i wypadania włosów, jednak u osób prawidłowo odżywionych występuje stosunkowo rzadko, dlatego dodatkowa suplementacja nie zawsze przekłada się na szybszy wzrost włosów,
• witamina C – uczestniczy w syntezie kolagenu i zwiększa przyswajanie żelaza pochodzenia roślinnego,
• witamina E – pełni funkcję antyoksydacyjną i pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym,
• witamina A – uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu skóry i mieszków włosowych, jednak przy suplementach należy zachować umiar, ponieważ nadmierna podaż może niekorzystnie wpływać na organizm.

Osobne miejsce zajmuje witamina D. W rozmowie o suplementacji dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyna Osipowicz opisuje stałą kolejność postępowania: najpierw badanie jej poziomu, potem dawka dobrana do wyniku, a następnie monitorowanie i utrzymywanie tego poziomu przez cały rok. Więcej o diecie i codziennej pielęgnacji piszemy w artykule Jak dbać o włosy? Domowe i profesjonalne sposoby.

Czy droższy suplement na włosy jest lepszy od tańszego?

Nie, wyższa cena suplementu nie oznacza, że lepiej pomoże włosom. Znaczenie ma to, czy preparat odpowiada na rzeczywisty niedobór stwierdzony w badaniach. Dermatolog dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyna Osipowicz otwarcie mówi, że jest przeciwniczką reklam suplementów i kosmetyków, ponieważ atakują nas ze wszystkich stron i przesuwają uwagę z potrzeby i składu na samą cenę.

W rozmowie o suplementacji skóry i włosów pada zdanie, które dobrze podsumowuje takie podejście: „Czasem najtańsza witamina z apteki okazuje się tą najwłaściwszą” – fragment rozmowy z Panią Doktor. Ta sama zasada dotyczy pielęgnacji: drogi kosmetyk nie jest lepszy dlatego, że jest drogi, tylko wtedy, gdy pasuje do problemu, który ma rozwiązać.

Właściwa suplementacja może trwać przez cały rok, ale pod jednym warunkiem: musi być dobrana do konkretnej osoby. Chodzi o konsekwentne realizowanie sensownego planu ustalonego na podstawie badań, a nie o przyjmowanie kilku preparatów jednocześnie tylko dlatego, że zachęciła do tego reklama.

Co zrobić, gdy włosy nadal wypadają mimo suplementów?

Gdy włosy wypadają mimo suplementacji, należy umówić konsultację dermatologiczną lub trychologiczną, zamiast zmieniać preparat na kolejny. Pierwszym adresem przy wypadaniu włosów powinien być dermatolog, nie apteka ani fryzjer. Na wizycie lekarz zbiera szczegółowy wywiad i wykonuje trichoskopię, czyli ocenę skóry głowy w powiększeniu 10- i 70-krotnym.

Szybkiej wizyty wymagają m.in. nagłe i intensywne wypadanie włosów, widoczne przerzedzenie, zakola, poszerzony przedziałek, ogniska bez włosów, przerzedzenie brwi lub rzęs, a także świąd, pieczenie, ból albo krosty na skórze głowy. W takiej sytuacji nie należy działać na własną rękę.

Rozpoznanie stawia dermatolog, a trycholog wspiera leczenie. Kolejność postępowania jest zawsze taka sama: ustalenie typu łysienia, ocena aktywności procesu, badania w poszukiwaniu przyczyny ogólnej, leczenie, a dopiero na końcu zabiegi wspomagające, takie jak osocze bogatopłytkowe czy mezoterapia. Zabiegi wspierają leczenie, ale nie zastępują rozpoznania. Przebieg pierwszej wizyty opisujemy na stronie Diagnostyka łysienia, a możliwości leczenia – na stronie Terapia łysienia.

Słowniczek pojęć z tej strony

Zobacz wszystkie 198 pojęć w słowniku ↗