Wypadanie włosów dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, chociaż mechanizmy i nasilenie tego procesu są różne w zależności od płci, wieku i przyczyny. Fizjologicznie, każdy z nas traci od kilkudziesięciu do ok. 100 włosów dziennie. Wynika to z naturalnego cyklu wzrostu włosa. Problem pojawia się wtedy, gdy wypadanie przekracza normę lub gdy włosy nie odrastają, co prowadzi do widocznego przerzedzenia.
Leczenie łysienia wymaga ustalenia jego przyczyny. Bez właściwej diagnostyki terapia może okazać się bezsensowna, ponieważ różne rodzaje łysienia wymagają odmiennych protokołów leczenia. Poniżej znajdziesz przegląd najczęstszych typów łysienia oraz metod dostępnych w gabinecie trychologicznym.
Dlaczego włosy wypadają? – cykl życia włosa
Włos rośnie w cyklach składających się z trzech faz: anagenu (wzrost, trwający od 2 do 6 lat), katagenu (regresja, ok. 2-3 tygodnie) i telogenu (spoczynek, ok. 3 miesiące), po którym włos wypada, a mieszek włosowy rozpoczyna nowy cykl. U zdrowej osoby około 85-90% mieszków włosowych znajduje się w fazie anagenu, natomiast pozostałe przechodzą przez fazę katagenu lub telogenu. Zaburzenia cyklu, niezależnie od przyczyny, prowadzą do skrócenia fazy anagenu, wydłużenia fazy telogenu lub stopniowej miniaturyzacji mieszków włosowych. Efektem jest nasilone wypadanie, zmniejszona gęstość włosów i – w zaawansowanych przypadkach – trwałe łysienie. Ocena stanu mieszków włosowych jest możliwa za pomocą trichoskopu podczas specjalistycznej konsultacji trychologicznej.
Łysienie androgenowe – najczęstsza postać łysienia
Łysienie androgenowe (androgenetic alopecia) jest najczęstszą postacią łysienia, która dotyczy ok. 50% mężczyzn po 50. roku życia oraz znacznej części kobiet po menopauzie. Pod wpływem DHT dochodzi do stopniowej miniaturyzacji mieszków włosowych, czego efektem jest produkcja coraz cieńszych i krótszych włosów oraz skrócenie fazy ich wzrostu. Z czasem mieszki mogą utracić zdolność do wytwarzania włosów terminalnych. U mężczyzn łysienie androgenowe postępuje według wzorca Hamiltona-Norwooda (cofanie linii włosów, łysina ciemieniowa), natomiast u kobiet – według skali Ludwiga (rozrzedzenie na szczycie głowy, z zachowaną linią czołową). Szczegółowe informacje o tym typie łysienia, jego przebiegu i dostępnych metodach leczenia znajdziesz w artykułach dotyczących łysienia androgenowego u kobiet oraz łysienia androgenowego u mężczyzn.
Łysienie plackowate – gdy układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe
Łysienie plackowate (alopecia areata) jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy wywołuje reakcję zapalną skierowaną przeciwko mieszkom włosowym w fazie aktywnego wzrostu. Powoduje to zahamowanie wzrostu włosów i ich nagłe wypadanie, najczęściej w postaci dobrze odgraniczonych, okrągłych lub owalnych ognisk. Zmiany mogą obejmować skórę głowy, brwi, rzęsy oraz inne owłosione obszary ciała. W cięższych postaciach dochodzi do utraty wszystkich włosów na skórze głowy (alopecia totalis) lub całego owłosienia ciała (alopecia universalis).
Przebieg łysienia plackowatego jest nieprzewidywalny – u części Pacjentów włosy odrastają samoistnie, u innych choroba nawraca lub postępuje. Leczenie obejmuje m.in. glikokortykosteroidy stosowane miejscowo lub we wstrzyknięciach śródskórnych, immunoterapię kontaktową oraz wspomagająco mezoterapię skóry głowy. Więcej o przyczynach, objawach i metodach leczenia opisuje artykuł o łysieniu plackowatym.
Łysienie telogenowe – wypadanie włosów po stresie lub chorobie
Łysienie telogenowe (effluvium telogenowe) jest najczęstszą przyczyną nagłego, rozlanego wypadania włosów u kobiet. Polega na masowym przejściu mieszków włosowych z fazy anagenu w fazę telogenu pod wpływem czynnika wyzwalającego – silnego stresu, poważnej choroby, gorączki, porodu, gwałtownej utraty masy ciała lub niedoborów żywieniowych (żelaza, cynku, witaminy D, ferrytyny). Nasilone wypadanie pojawia się zwykle od 2 do 4 miesięcy po zadziałaniu czynnika wyzwalającego i – jeśli przyczyna zostanie wyeliminowana – zazwyczaj ustępuje samoistnie w ciągu kilku miesięcy. Diagnostyka obejmuje wywiad lekarski oraz wykonanie panelu badań laboratoryjnych z krwi. Artykuł o łysieniu – przyczynach, rodzajach i leczeniu zawiera szerszy przegląd mechanizmów wypadania włosów.
Mezoterapia skóry głowy – jak stymuluje wzrost włosów?
Mezoterapia skóry głowy polega na podaniu do skóry właściwej głowy mieszaniny substancji aktywnych – najczęściej witamin z grupy B, aminokwasów, peptydów stymulujących wzrost oraz kwasu hialuronowego. Mikroiniekcje poprawiają mikrokrążenie, odżywiają mieszki włosowe i mogą pomóc wydłużyć fazę anagenu. Zabieg stosowany jest wspomagająco przy łysieniu androgenowym, telogenowym oraz jako profilaktyka przy osłabieniu i wypadaniu włosów. Efekty terapii pojawiają się stopniowo i narastają w kolejnych etapach postępowania. Zazwyczaj dla uzyskania optymalnych rezultatów zaleca się wykonanie serii 4-6 zabiegów, przeprowadzanych w odstępach około 2-3 tygodni. Szczegółowe informacje o wskazaniach i efektach znajdziesz w artykule o mezoterapii skóry głowy.
Pielęgnacja włosów – co wzmacnia efekty leczenia?
Właściwa pielęgnacja stanowi ważne uzupełnienie leczenia trychologicznego. Promieniowanie UV uszkadza nie tylko skórę, ale i strukturę włosa – o ochronie włosów przed słońcem, w tym o odpowiednich produktach z filtrem UV do aplikacji na skórę głowy, traktuje artykuł o ochronie włosów przed słońcem. Natomiast kompleksowe zasady pielęgnacji domowej, w tym dobór właściwego szamponu, odżywki i suplementacji, opisuje artykuł jak dbać o włosy.
Najczęściej zadawane pytania
Ile włosów dziennie może wypadać bez powodu do niepokoju?
Fizjologicznie wypada od ok. 50 do 100 włosów dziennie. Jeśli obserwujesz wyraźnie większą ilość włosów na szczotce, poduszce lub odpływie prysznica – szczególnie jeśli trwa to dłużej niż kilka tygodni – najlepiej umów się na konsultację trychologiczną i wykonaj badania krwi w celu wykluczenia niedoborów.
Czy łysienie androgenowe jest odwracalne?
Łysienie androgenowe jest procesem postępującym, jednak wczesne wdrożenie leczenia może znacznie spowolnić jego przebieg i – w przypadku jeszcze aktywnych mieszków włosowych – poprawić gęstość włosów. Mieszki, które uległy całkowitej miniaturyzacji, nie są w stanie odtworzyć prawidłowego włosa metodami zachowawczymi. Dlatego konsultacja trychologiczna jest zalecana przy pierwszych objawach przerzedzenia.
Jakie badania krwi zleca trycholog?
Standardowy panel przy wypadaniu włosów obejmuje zazwyczaj: morfologię krwi, ferrytynę, żelazo i TIBC, TSH (hormony tarczycy), witaminę D, cynk oraz – u kobiet – hormony płciowe (estrogeny, testosteron, DHEA-S, prolaktynę). Zakres badań ustalany jest indywidualnie podczas konsultacji, w zależności od wywiadu i obrazu klinicznego.
Ile trwa leczenie trychologiczne i kiedy widać efekty?
Cykl wzrostu włosa trwa od 2 do 6 lat, dlatego efekty leczenia są rozłożone w czasie. Pierwsze oznaki poprawy – zmniejszenie wypadania i pojawienie się nowych, cienkich włosków – zazwyczaj obserwowane są po ok. 3-4 miesiącach od rozpoczęcia terapii. Pełna ocena skuteczności leczenia możliwa jest po ok. 6-12 miesiącach.
Czy botoks na włosy naprawdę działa?
Tzw. botoks na włosy to zabieg kosmetyczny oparty na preparatach zawierających m.in. keratynę, aminokwasy i kwas hialuronowy – nie zawiera toksyny botulinowej. Celem jest poprawa struktury, połysku i nawilżenia włosa, a nie leczenie łysienia. Wskazania i efekty opisuje artykuł o botoksie na włosy.
Kiedy konieczny jest przeszczep włosów?
Przeszczep włosów rozważany jest wówczas, gdy metody zachowawcze (mezoterapia, farmakoterapia) okazały się nieskuteczne lub gdy utrata włosów jest zaawansowana i nieodwracalna w obszarach objętych utratą włosów. Kwalifikacja do zabiegu wymaga oceny lekarskiej, ponieważ nie każdy Pacjent jest odpowiednim kandydatem. Przeszczep nie zatrzymuje procesu łysienia androgenowego, dlatego leczenie zachowawcze kontynuuje się także po zabiegu.
Zauważasz nasilone wypadanie włosów lub przerzedzenie? Dobierzemy indywidualny plan leczenia trychologicznego.
