Alergiczne choroby skóry mogą pojawić się nawet u osób, które przez wiele lat miały kontakt z daną substancją bez żadnych objawów. Układ odpornościowy może z czasem rozwinąć nadmierną reakcję na określony alergen, powodując m.in. świąd, zaczerwienienie, wysypkę lub zmiany zapalne skóry. Właściwa diagnostyka pozwala określić czynnik wywołujący objawy i dobrać odpowiednie postępowanie. Sprawdź, jakie są najczęstsze rodzaje alergii skórnych, jak je rozpoznać i kiedy warto skonsultować się ze specjalistą.
Jak przebiega rozpoznawanie chorób alergicznych?
W celu rozpoczęcia odpowiedniego postępowania konieczne jest pr zede wszystkim prawidłowe rozpoznanie rodzaju alergii oraz ustalenie czynnika wywołującego objawy. Podczas wizyty lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad, pytając m.in. o charakter dolegliwości, czas ich występowania, czynniki nasilające objawy oraz wcześniejsze reakcje alergiczne. Dokładnie zebrane informacje stanowią podstawę dalszej diagnostyki.
Ze względu na dużą liczbę potencjalnych alergenów dobór odpowiednich badań zawsze powinien być indywidualnie dopasowany do Pacjenta. W diagnostyce stosuje się m.in. dietę eliminacyjną, polegającą na czasowym wykluczeniu podejrzanych produktów i obserwacji reakcji organizmu, oraz kontrolowaną próbę ekspozycji, czyli ponowne wprowadzenie określonego czynnika w celu oceny jego wpływu na występowanie objawów. Wykonuje się również testy alergiczne, w tym testy skórne, które pozwalają ocenić reakcję organizmu na konkretne alergeny. W zależności od rodzaju podejrzewanej alergii lekarz może zalecić także testy donosowe lub wziewne. Uzupełnieniem diagnostyki mogą być badania laboratoryjne z krwi, m.in. oznaczenie całkowitego stężenia immunoglobuliny E (IgE) oraz swoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko konkretnym alergenom. W przypadku dzieci dobór badań zależy od wieku, rodzaju objawów oraz indywidualnej sytuacji klinicznej. Testy skórne wymagają odpowiedniej kwalifikacji i nie zawsze są wykonywane u najmłodszych Pacjentów
Jakie są objawy pokrzywki i jak ją leczyć?
Pokrzywka jest chorobą skóry, która najczęściej ma podłoże alergiczne, jednak może występować również w postaci niealergicznej. Do tzw. pokrzywek fizykalnych zalicza się reakcje wywołane przez czynniki fizyczne, takie jak zimno, ciepło, promieniowanie słoneczne, ucisk czy kontakt z wodą. W przypadku pokrzywki alergicznej najczęstszymi przyczynami są m.in. alergie pokarmowe, reakcje na leki oraz niektóre infekcje. Choroba może mieć przebieg ostry lub przewlekły. Charakterystycznym objawem są bąble pokrzywkowe, czyli wypukłe zmiany skórne o różnej wielkości, którym często towarzyszy silny świąd. Wyglądem przypominają one ślady powstałe po kontakcie z pokrzywą. Zmiany mogą pojawiać się nagle i zwykle ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin, nie pozostawiając śladów na skórze.
W przypadku pokrzywki szczególnie istotna jest konsultacja lekarska, ponieważ u części Pacjentów może wystąpić obrzęk naczynioruchowy, obejmujący m.in. okolice twarzy, języka lub krtani. Obrzęk w obrębie dróg oddechowych może stanowić zagrożenie i wymaga pilnej pomocy medycznej. Leczenie zależy od przyczyny i nasilenia objawów. Najczęściej stosuje się leki przeciwhistaminowe, które pomagają zmniejszyć świąd oraz ograniczyć reakcję alergiczną. Ważnym elementem postępowania jest również ustalenie i unikanie czynnika wywołującego objawy. W przypadku nawracającej lub przewlekłej pokrzywki konieczna jest dokładniejsza diagnostyka oraz dobranie indywidualnego planu leczenia przez lekarza. 
Co to jest wyprysk alergiczny?
Wyprysk alergiczny (alergiczne kontaktowe zapalenie skóry) jest chorobą skóry wynikającą z nadmiernej reakcji układu odpornościowego na określone substancje kontaktowe. Najczęściej jest wywoływany przez związki drobnocząsteczkowe (hapteny), które po kontakcie ze skórą mogą uruchomić reakcję alergiczną. Na nasilenie objawów wpływają m.in. właściwości chemiczne alergenu, czas oraz częstotliwość kontaktu z daną substancją, jej stężenie, a także aktualny stan skóry i uszkodzenie jej bariery ochronnej. Okres od pierwszego kontaktu z alergenem do pojawienia się objawów nazywany jest okresem uczulenia (sensytyzacji). Należy pamiętać, że reakcja alergiczna może wystąpić nawet po wielu wcześniejszych kontaktach z daną substancją, które nie powodowały żadnych dolegliwości. Do najczęstszych alergenów wywołujących wyprysk alergiczny należą m.in.:
- nikiel,
- chrom,
- kobalt,
- składniki gumy,
- barwniki,
- substancje zapachowe,
- konserwanty,
- kosmetyki,
- niektóre leki stosowane miejscowo.
Objawy wyprysku alergicznego zwykle pojawiają się w miejscach bezpośredniego kontaktu skóry z alergenem. Najczęściej dotyczą dłoni, twarzy, szyi, ramion oraz okolic narządów płciowych. Charakterystyczne są zaczerwienienie skóry, świąd, grudki, pęcherzyki oraz sączenie się wydzieliny. W ostrej fazie choroby zmiany mogą być bardziej nasilone i obejmować intensywny rumień, liczne pęcherzyki oraz obrzęk skóry. Nasilenie objawów zależy m.in. od czasu trwania kontaktu z alergenem oraz indywidualnej reakcji organizmu. Podstawą diagnostyki jest ustalenie substancji wywołującej reakcję alergiczną. Najczęściej wykorzystuje się w tym celu testy płatkowe, które pozwalają określić, na jakie alergeny skóra reaguje nadmiernie.
Leczenie wyprysku alergicznego polega przede wszystkim na unikaniu kontaktu z wykrytym alergenem oraz łagodzeniu objawów. W terapii stosuje się m.in. miejscowe preparaty przeciwzapalne, w tym glikokortykosteroidy, które zmniejszają stan zapalny i świąd. Ważnym elementem jest również odpowiednia pielęgnacja skóry oraz stosowanie preparatów odbudowujących jej barierę ochronną. W przypadku nasilonych zmian lekarz może zalecić dodatkowe leczenie, np. leki przeciwhistaminowe zmniejszające świąd lub inne metody dostosowane do stopnia zaawansowania choroby.
Wyprysk kontaktowy niealergiczny – objawy i leczenie
Wyprysk kontaktowy niealergiczny (kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia) jest wynikiem bezpośredniego uszkodzenia skóry przez substancję drażniącą, która wywołuje miejscową reakcję zapalną. W przeciwieństwie do wyprysku alergicznego nie jest związany z reakcją układu odpornościowego na alergen i może wystąpić u każdej osoby, która miała kontakt z czynnikiem drażniącym. Ten rodzaj wyprysku występuje częściej niż wyprysk alergiczny. Szczególnie narażone są osoby, które w pracy lub codziennym życiu często mają kontakt z wodą, detergentami, środkami chemicznymi lub innymi substancjami uszkadzającymi barierę ochronną skóry. Problem często dotyczy m.in. fryzjerów, kucharzy, mechaników, personelu medycznego oraz osób wykonujących prace wymagające częstego mycia i dezynfekcji rąk.
Do rozwoju zmian skórnych dochodzi w wyniku działania substancji drażniącej, a ich nasilenie zależy m.in. od rodzaju i stężenia czynnika, czasu kontaktu, częstotliwości ekspozycji oraz indywidualnej podatności skóry. Zmiany zwykle pojawiają się wyłącznie w miejscu bezpośredniego kontaktu z substancją drażniącą. Objawy wyprysku kontaktowego niealergicznego obejmują najczęściej:
- zaczerwienienie skóry,
- pieczenie,
- suchość,
- pękanie naskórka,
- świąd,
- obrzęk,
- pojawienie się pęcherzyków lub zmian sączących.
W przypadku silnego podrażnienia może dojść do bolesności skóry oraz jej nadmiernego złuszczania. Podstawą leczenia jest przede wszystkim usunięcie lub ograniczenie kontaktu z czynnikiem drażniącym oraz odbudowa uszkodzonej bariery skórnej. Zaleca się stosowanie odpowiednich preparatów pielęgnacyjnych, które pomagają regenerować i chronić skórę. W zależności od nasilenia objawów lekarz może zalecić miejscowe preparaty przeciwzapalne, w tym glikokortykosteroidy, a w niektórych przypadkach dodatkowe leczenie łagodzące świąd i stan zapalny. Wyprysk kontaktowy niealergiczny może mieć charakter przewlekły i nawracający, szczególnie jeśli skóra nadal jest narażona na działanie substancji drażniących. Długotrwałe uszkodzenie bariery ochronnej skóry może również zwiększać ryzyko rozwoju wtórnej alergii kontaktowej, dlatego ważne jest szybkie rozpoznanie problemu oraz właściwa pielęgnacja skóry.
Czy atopowe zapalenie skóry jest chorobą alergiczną?
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, nawrotową chorobą zapalną skóry, której rozwój związany jest przede wszystkim z predyspozycjami genetycznymi oraz zaburzeniami funkcji bariery skórnej i nieprawidłową reakcją układu odpornościowego. Schorzenie uznaje się za jedną z najczęściej występujących chorób skóry – dotyczy około 10-20% dzieci oraz kilku procent osób dorosłych. W rozwoju AZS znaczenie mają zarówno czynniki wewnętrzne, jak i środowiskowe. U osób predysponowanych genetycznie dochodzi do osłabienia naturalnej bariery ochronnej skóry, przez co staje się ona bardziej podatna na utratę wody oraz działanie czynników zewnętrznych. Do czynników mogących nasilać objawy należą m.in.:
- alergeny pokarmowe i wziewne,
- zanieczyszczenie środowiska,
- zmiany temperatury i wilgotności powietrza,
- detergenty,
- substancje drażniące,
- infekcje,
- stres,
- mechaniczne podrażnianie skóry.
AZS często współwystępuje z innymi chorobami atopowymi, takimi jak alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa czy alergiczne zapalenie spojówek. Najbardziej charakterystycznymi objawami atopowego zapalenia skóry są intensywny świąd oraz przewlekłe, nawrotowe zmiany skórne. W zależności od wieku Pacjenta i fazy choroby mogą one obejmować różne obszary ciała. U niemowląt zmiany często pojawiają się na twarzy i owłosionej skórze głowy, natomiast u dzieci starszych i dorosłych częściej dotyczą m.in. zgięć łokciowych i kolanowych, dłoni, szyi oraz okolic twarzy. Skóra osób z AZS jest zwykle przesuszona, szorstka i bardziej podatna na podrażnienia. W badaniach laboratoryjnych u części Pacjentów obserwuje się podwyższone stężenie immunoglobuliny E (IgE) oraz dodatnie reakcje na określone alergeny.
Leczenie AZS ma charakter indywidualny i zależy m.in. od wieku Pacjenta, nasilenia objawów oraz rozległości zmian. Podstawą terapii jest regularna pielęgnacja skóry i odbudowa jej bariery ochronnej poprzez stosowanie emolientów, czyli preparatów natłuszczających i nawilżających. Ważne jest również ograniczenie kontaktu z czynnikami nasilającymi objawy, takimi jak detergenty, substancje drażniące czy potwierdzone alergeny. W okresach zaostrzeń lekarz może zalecić stosowanie miejscowych preparatów przeciwzapalnych, m.in. glikokortykosteroidów lub inhibitorów kalcyneuryny. W wybranych przypadkach stosuje się również fototerapię z wykorzystaniem promieniowania UVA lub UVB, a przy cięższych postaciach choroby – leczenie ogólne dobrane indywidualnie do potrzeb Pacjenta. Istotnym elementem codziennego postępowania jest także unikanie dodatkowego podrażniania skóry. Zaleca się wybieranie delikatnych kosmetyków, noszenie przewiewnych ubrań wykonanych z naturalnych materiałów oraz stosowanie odpowiedniej ochrony skóry przed czynnikami środowiskowymi. U dzieci terapia zawsze powinna być dostosowana do wieku i stopnia nasilenia objawów, a decyzję o zastosowaniu konkretnych metod leczenia podejmuje lekarz.
W OK Clinic Klinika Osipowicz Pacjenci mogą skorzystać z profesjonalnej konsultacji dermatologicznej, podczas której dr hab. n. o zdr., dr n. med. Katarzyna Osipowicz oceni stan skóry, pomoże ustalić przyczynę dolegliwości oraz dobierze odpowiednie postępowanie dopasowane do indywidualnych potrzeb. 
Słowniczek pojęć z tej strony
Choroba Morgellonów
Choroba Morgellonów to kontrowersyjne, nadal słabo poznane schorzenie, w którym Pacjenci zgłaszają m.in. uczucie pełzania pod skórą, świąd oraz nietypowe zmi
Egzema kontaktowa
Postać wyprysku wywołana kontaktem z alergenem z zewnątrz – kosmetykiem, metalem, lateksem lub lekiem.
Histamina
Substancja uwalniana w skórze w mechanizmach immunologicznych i nieimmunologicznych; jej produkcję wyzwalają też niektóre pokarmy.
Zobacz wszystkie 193 pojęcia w słowniku ↗
Najczęściej zadawane pytania
Jak diagnozuje się alergiczne choroby skóry?
Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący objawów i czynników je nasilających. W diagnostyce wykorzystuje się m.in. dietę eliminacyjną lub ekspozycyjną, testy skórne oraz badania krwi, takie jak oznaczenie IgE całkowitego i swoistych przeciwciał IgE wobec konkretnych alergenów. Dobór badań zależy od rodzaju objawów i indywidualnej sytuacji Pacjenta.
Czym jest pokrzywka i jak się objawia?
Dlaczego pokrzywka wymaga opieki lekarskiej?
U osób z pokrzywką może wystąpić obrzęk naczynioruchowy, obejmujący m.in. okolice krtani, który w rzadkich przypadkach może utrudniać oddychanie. Dlatego ważna jest konsultacja lekarska, szczególnie przy nasilonych objawach, aby ustalić przyczynę problemu i dobrać odpowiednie leczenie.
Czym jest wyprysk alergiczny?
Wyprysk alergiczny to reakcja nadwrażliwości na określone substancje kontaktowe, najczęściej związki drobnocząsteczkowe. Zmiany skórne w postaci grudek, pęcherzyków, rumienia i świądu pojawiają się zwykle w miejscu kontaktu z alergenem. Najczęstszymi uczulającymi substancjami są m.in. nikiel, chrom, kobalt, składniki gumy, barwniki, kosmetyki oraz niektóre leki stosowane miejscowo. Zmiany mogą występować m.in. na dłoniach, twarzy, ramionach i innych obszarach narażonych na kontakt z alergenem.
Jak leczy się wyprysk alergiczny?
Leczenie wyprysku alergicznego polega przede wszystkim na identyfikacji i unikaniu kontaktu z alergenem. W terapii stosuje się głównie miejscowe preparaty przeciwzapalne, w tym glikokortykosteroidy, które zmniejszają świąd i stan zapalny. W zależności od rodzaju i nasilenia zmian lekarz może zalecić również inne preparaty wspomagające regenerację i ochronę skóry.
Podejrzewasz alergię u siebie lub swoich najbliższych? Umów się na konsultację w OK Clinic Klinika Osipowicz i skorzystaj z profesjonalnej diagnostyki i indywidualnego planu postępowania!
Przy alergii skórnej kluczowe jest ustalenie czynnika uczulającego. W OK CLINIC Klinika Osipowicz wykonujemy testy płatkowe i na tej podstawie planujemy leczenie.
| Konsultacja dermatologiczna | od 400 zł |
| Plan leczenia | ustalany indywidualnie podczas konsultacji |
Dowiedz się więcej o testach płatkowych →
Umów wizytę Zadzwoń: 22 123 03 33 
Rezerwuj w Booksy
Ceny pozostałych zabiegów znajdziesz w cenniku. W razie wątpliwości zadzwoń – dobierzemy właściwy zabieg podczas rozmowy.
OK CLINIC Klinika Osipowicz · ul. Bartycka 24B/U1, Mokotów
Chcesz dowiedzieć się więcej o badaniach klinicznych?
Nasza klinika prowadzi rekrutację do bezpłatnego badania klinicznego w przewlekłej pokrzywce samoistnej – sprawdź kryteria kwalifikacji i dowiedz się, jak wygląda zgłoszenie.
